Υπάρχει πάντα μια στιγμή στις Κάννες που όλα μοιάζουν να σταματούν. Λίγο πριν ακουστεί το όνομα του μεγάλου νικητή, πριν γεμίσει η αίθουσα χειροκρότημα, πριν γραφτεί ο τίτλος που θα συνοδεύει τη χρονιά. Μια παύση που συμπυκνώνει όλη τη δύναμη του σινεμά. Φέτος, αυτή η στιγμή ανήκε στον Cristian Mungiu.
Ο Ρουμάνος δημιουργός κατέκτησε τον Χρυσό Φοίνικα με το "Fjord", επιστρέφοντας στην κορυφή του Φεστιβάλ Καννών για δεύτερη φορά στην καριέρα του. Μια νίκη με ιδιαίτερο βάρος, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά το "4 Months, 3 Weeks and 2 Days", που τον είχε τοποθετήσει οριστικά στον χάρτη των πιο επιδραστικών Ευρωπαίων σκηνοθετών.
Το "Fjord" δεν ακολουθεί εύκολους δρόμους. Με πρωταγωνιστές τον Sebastian Stan και τη Renate Reinsve, αφηγείται την ιστορία μιας οικογένειας που δοκιμάζεται μέσα σε ένα αυστηρό και συχνά αμφιλεγόμενο κοινωνικό πλαίσιο στη Νορβηγία. Στο επίκεντρο βρίσκεται το ζήτημα της προστασίας των παιδιών, όμως η αφήγηση ανοίγει πολύ ευρύτερα ερωτήματα γύρω από την εξουσία, την ηθική και τα όρια της προσωπικής ελευθερίας. Δεν είναι τυχαίο ότι η ταινία προκάλεσε έντονες συζητήσεις και διχασμό, στοιχείο που τελικά την έκανε να ξεχωρίσει στα μάτια της επιτροπής.
Υπό την προεδρία του Park Chan-wook, η επιτροπή φάνηκε να επιλέγει συνειδητά ένα έργο που δεν χαρίζεται, αλλά προκαλεί. Και ο ίδιος ο Mungiu, πιστός στο χαμηλών τόνων προφίλ του, υπενθύμισε ότι τα βραβεία έχουν αξία μόνο σε βάθος χρόνου, αφήνοντας να εννοηθεί πως η πραγματική δοκιμασία μιας ταινίας έρχεται αργότερα.
Η φετινή διοργάνωση ξεχώρισε για τον έντονα ευρωπαϊκό χαρακτήρα της, αλλά και για τη θεματική συνοχή που διέτρεχε τις περισσότερες συμμετοχές. Η έννοια της μετακίνησης, είτε γεωγραφικής είτε συναισθηματικής, της ταυτότητας και της αποξένωσης, αποτέλεσε κοινό νήμα σε πολλές από τις ταινίες που διακρίθηκαν.
Το Grand Prix απονεμήθηκε στο "Minotaur" του Andrey Zvyagintsev, μια ταινία που πολλοί θεωρούσαν φαβορί για τον Χρυσό Φοίνικα, ενώ το Βραβείο της Επιτροπής κατέληξε στο "The Dreamed Adventure" της Valeska Grisebach. Δύο έργα διαφορετικά σε ύφος, αλλά ενδεικτικά της κινηματογραφικής κατεύθυνσης της χρονιάς.
Το βραβείο σκηνοθεσίας μοιράστηκε, σε μία από τις πιο ενδιαφέρουσες επιλογές της επιτροπής, ανάμεσα στους Javier Calva και Javier Ambrossi για το "The Black Ball" και τον Pawel Pawlikowski για το "Fatherland", επιβεβαιώνοντας ότι η δημιουργική ματιά δεν είναι ποτέ μονοδιάστατη.
Στις ερμηνείες, η συλλογικότητα είχε τον πρώτο λόγο. Η Virginie Efira και η Tao Okamoto τιμήθηκαν από κοινού με το βραβείο Α’ Γυναικείου Ρόλου για το "All of a Sudden", ενώ οι Valentin Campagne και Emmanuel Macchia απέσπασαν το αντίστοιχο ανδρικό για το "Coward". Το βραβείο σεναρίου πήγε στον Emmanuel Marre για το "A Man of His Time".
Ξεχωριστή θέση είχαν και οι εκτός διαγωνισμού διακρίσεις. Το "Rehearsals for a Revolution" της Pegah Ahangarani κέρδισε το L’Oeil d’Or για το καλύτερο ντοκιμαντέρ, ενώ το Queer Palm απονεμήθηκε στο "Teenage Sex and Death at Camp Miasma" της Jane Schoenbrun, σε μια χρονιά που η διαφορετικότητα δεν ήταν απλώς παρούσα, αλλά πρωταγωνιστική.
Στα παράλληλα προγράμματα, το "Katábasis" του Ugo Arsac διακρίθηκε ως η καλύτερη immersive εμπειρία, ενώ το "Laser-Cat" του Lucas Acher ξεχώρισε στη Cinéfondation, αποτυπώνοντας το βλέμμα της νέας γενιάς δημιουργών.
Αν κάτι αποτυπώνει τη φετινή διοργάνωση, είναι η αίσθηση ότι το σινεμά λειτουργεί πλέον ως ένας ενιαίος, παγκόσμιος διάλογος. Από τη Ρουμανία μέχρι τη Νορβηγία και από την Ισπανία μέχρι την Ιαπωνία, οι ιστορίες που ξεχώρισαν δεν περιορίζονται από σύνορα, αντιθέτως, τα υπερβαίνουν. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό αποτύπωμα των φετινών Καννών.