Πιθανότατα εμφανίστηκε και στο δικό σας feed: μια φωτογραφία της Cameron Diaz, την οποία δημοσιογράφος σκανδαλοθηρικού εντύπου χρησιμοποίησε ως αφορμή για ένα παραλήρημα. Ο συντάκτης ισχυριζόταν ότι η ηθοποιός έδειχνε "λίγο πιο εξαντλημένη από την παλιά, εκρηκτική της εικόνα" και ότι "το είχε παρακάνει με το τρένο της αυτοαποδοχής". Ως "τρένο" στην περίπτωσή της ορίστηκε το γεγονός ότι κυκλοφορεί χωρίς μακιγιάζ και χωρίς Botox.
Η ίδια η Diaz έχει δηλώσει στο παρελθόν: "Προτιμώ να βλέπω το πρόσωπό μου να γερνάει, παρά ένα πρόσωπο που δεν μου ανήκει". Αυτή της η στάση, όμως, τη διαφοροποίησε από την "τέλεια" χολιγουντιανή εμφάνιση που έχουμε συνηθίσει να απαιτούμε από τις διασημότητες στην καθημερινότητά τους.
Δεν υπάρχει τίποτα καινούργιο σε αυτού του είδους τη δημοσιογραφία. Στην πραγματικότητα, μοιάζει με απευθείας επιστροφή στην κουλτούρα του body shaming των 90s και των αρχών των 00s, η οποία αποτυπωνόταν χαρακτηριστικά στον διαβόητο "κύκλο της ντροπής" των τότε lifestyle περιοδικών. Και παρόλο που η αστυνόμευση του γυναικείου σώματος δεν εξαφανίστηκε ποτέ –απλώς πέρασε στην παρανομία ή κρύφτηκε πίσω από την ασφάλεια των ανώνυμων προφίλ στα social media– είναι ανησυχητικό το γεγονός ότι μία δημοσιογράφος (αν και δεν έχει τόση σημασία, ναι ήταν γυναίκα) νιώθει αρκετή αυτοπεποίθηση ώστε να ασκήσει μια τόσο απροκάλυπτη κριτική στην εμφάνιση κάποιου άλλου. Προφανώς, δεν έχουμε μάθει τίποτα από τις διδακτικές ιστορίες της Britney Spears, της Amy Winehouse και των αμέτρητων νεαρών γυναικών που θυσιάστηκαν στον βωμό της δημόσιας κατανάλωσης.
Το διπλό αδιέξοδο των γυναικών που μεγαλώνουν
Για την ακτιβίστρια Alex Light, της οποίας το βιβλίο "The Price of Pretty" ζητά μια ριζική αναθεώρηση των μη ρεαλιστικών προτύπων ομορφιάς, οι γυναίκες που μεγαλώνουν κάτω από τα φώτα της δημοσιότητας –και, όλο και περισσότερο, όλες οι γυναίκες– αντιμετωπίζουν ένα "διπλό αδιέξοδο".
"Δεν υπάρχει σωστός τρόπος για να γεράσεις. Αν ακολουθήσετε το παράδειγμα της Cameron Diaz και δεν κάνετε τίποτα στο πρόσωπό σας, σας κατηγορούν ότι αφήσατε τον εαυτό σας. Αν, από την άλλη, επιλέξετε να κάνετε χειρουργικές επεμβάσεις, σας λένε ότι είστε ψεύτικες, πλαστικές και κακό πρότυπο".
Όταν μια γυναίκα δημοσιογράφος επικρίνει μια άλλη γυναίκα με αυτόν τον τρόπο, ουσιαστικά διαιωνίζει έναν φαύλο κύκλο στον οποίο είμαστε όλες παγιδευμένες. Ή, όπως το θέτει η Light, "Η πατριαρχία αναθέτει την εργασία της στις ίδιες τις γυναίκες".
Η επέλαση των GLP-1 φαρμάκων και η ψευδαίσθηση της "γρήγορης λύσης"
Η Light πιστεύει ότι η ανανεωμένη τάση μας να κρίνουμε αυστηρά τον εαυτό μας και τις γύρω μας –είτε για τον αριθμό των ρυτίδων στο μέτωπό μας είτε για το νούμερο των ρούχων μας– αποτελεί άμεση συνέπεια της ραγδαίας ανόδου των φαρμάκων απώλειας βάρους.
"Μας επέτρεψε να σχολιάζουμε πιο εύκολα και ανοιχτά τα γυναικεία σώματα", αναφέρει. "Το βάρος, συγκεκριμένα, βρίσκεται ξανά στο προσκήνιο των συζητήσεων. Καθώς αυτά τα φάρμακα γίνονται πιο διαδεδομένα, μετατρέπουν την αδυναμία όχι απλώς σε φιλοδοξία, αλλά σε απόλυτη προσδοκία".
Το ίδιο ισχύει και για τη βιομηχανία της αισθητικής ιατρικής: όσο περισσότερο μας υπόσχονται έναν γρήγορο δρόμο προς ένα νεανικό πρόσωπο –για παράδειγμα, με μια μικρή θεραπεία κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού μας διαλείμματος– τόσο λιγότερο αποδεκτό γίνεται το να επιλέξει κανείς να απέχει. Μέρος της κριτικής προς τη Diaz επικεντρώθηκε στο γεγονός ότι, ως πλούσια διασημότητα, έχει και τα μέσα και την πρόσβαση σε τέτοιες θεραπείες, οπότε προφανώς θα έπρεπε να τις εκμεταλλεύεται. "Υπάρχει μια αίσθηση δυσπιστίας", προσθέτει η Light. "Το υπονοούμενο είναι: γιατί "παραιτείται" από την προσπάθεια;"
Η μεγάλη επιστροφή της ακραίας αδυναμίας
Η Light, η οποία υπέφερε από διατροφικές διαταραχές μέχρι τα πρόθυρα των 30 της χρόνων, εξέδωσε το πρώτο της βιβλίο, "You Are Not a Before Picture", το 2022, σε μια εποχή που το κίνημα του body positivity βρισκόταν στο απόγειό του. "Είχαμε επενδύσει πραγματικά στην αμφισβήτηση των προτύπων ομορφιάς, αλλά από τότε, το κίνημα έχει σχεδόν πεθάνει", λέει.
"Παρατηρούμε μια επιστροφή στην αδυναμία –στην ακραία αδυναμία, για την ακρίβεια– με διασημότητες στο κόκκινο χαλί να αδυνατίζουν δραστικά μπροστά στα μάτια μας".
Η Light αναγνωρίζει ότι ούτε η ίδια είναι απρόσβλητη στον πειρασμό μιας γρήγορης διόρθωσης, είτε πρόκειται για Botox είτε για την προοπτική να χάσει μερικά κιλά.
Ποιο είναι το πραγματικό τίμημα;
Όπως υποδηλώνει και ο τίτλος του νέου βιβλίου της Light, ο μόνος τρόπος για να ανακτήσουν οι γυναίκες τον έλεγχο της αφήγησης γύρω από την ομορφιά είναι να αρχίσουν να υπολογίζουν το πραγματικό κόστος της επιθυμίας μας να δείχνουμε με έναν συγκεκριμένο τρόπο.
"Είναι πραγματικά σημαντικό να δούμε πώς πληρώνουμε για όλη αυτή τη συντήρηση – και δεν εννοώ μόνο το οικονομικό κόστος, αλλά και την πνευματική ενέργεια και τον χρόνο που μας στερεί", τονίζει. "Είναι ένα κόστος που οι άνδρες απλώς δεν έχουν, και νομίζω ότι αυτό είναι που πρέπει να μας εξοργίζει, ή τουλάχιστον να μας κινητοποιεί να αντιδράσουμε και να αμφισβητήσουμε αυτά τα άδικα πρότυπα".
Συμβουλεύει τις γυναίκες που νιώθουν ευάλωτες να "εμβαθύνουν στο "γιατί"" προτού ξεκινήσουν ένα ριζικό πρόγραμμα απώλειας βάρους ή μια χειρουργική επέμβαση:
"Αναρωτηθείτε: θα σας προσφέρει αυτό μια πραγματική ολοκλήρωση ή ικανοποίηση, ή το κάνετε απλώς επειδή φοβάστε μήπως ξεχωρίζετε από το σύνολο;"
Επαναπροσδιορίζοντας την υγεία
Πρέπει να ορίσουμε την υγεία με έναν ευρύτερο τρόπο, υποστηρίζει η Light: όχι μόνο από τον δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) ή τους αριθμούς στη ζυγαριά, αλλά και από την ψυχολογική μας κατάσταση και τη γενικότερη κοσμοθεωρία μας.
"Πέρασα χρόνια παγιδευμένη από τη χαμηλή αυτοεκτίμηση και την αρνητική εικόνα για το σώμα μου – ήταν ένα φρικτό μέρος για να βρίσκεται κανείς και έχω μετανιώσει για εκείνο τον χρόνο", εξομολογείται. "Αυτό που με παρακινεί είναι να διασφαλίσω ότι άλλες γυναίκες δεν θα καταλήξουν να ζουν μια περιορισμένη ζωή επειδή νιώθουν ότι δεν είναι αρκετά καλές".
Σε έναν ιδανικό κόσμο, λέει η Light, θα είμαστε όλες ουδέτερες ως προς το σώμα. Η εμφάνιση των γυναικών δεν θα αποτελούσε θέμα βιβλίου ή άρθρου γνώμης, επειδή δεν θα υπήρχε κανένας λόγος να κάνουμε αυτή τη συζήτηση. Αλλά δεν έχουμε φτάσει ακόμα εκεί – και όσο η αυτοαποδοχή επικρίνεται ως "τρένο της μόδας", εκείνη θα συνεχίσει να προτρέπει τις γυναίκες να επιβιβαστούν σε αυτό.