DreamQuil | Η ταινία που μετέτρεψε ένα meme της πανδημίας σε μια εφιαλτική ιστορία για την απώλεια της ιδιωτικότητας

Η Alex Prager, γνωστή για τη θεατρική της φωτογραφία, συνάντησε τυχαία το "YearQuil", μια ψεύτικη παραλλαγή του NyQuil που σας επιτρέπει να κοιμηθείτε μέχρι το 2021. Αυτή η ανακάλυψη κατά το doomscrolling αποτυπώθηκε στη μνήμη της Prager και της αδελφής της, Vanessa, επίσης καλλιτέχνιδος, οι οποίες πέρασαν το υπόλοιπο της καραντίνας γράφοντας ένα σενάριο βασισμένο σε αυτήν την ιδέα. Οι δυο τους φαντάστηκαν μια συσκευή σχεδιασμένη να βοηθήσει μια δυστυχισμένη γυναίκα να δραπετεύσει από την καθημερινότητα, και το αποτέλεσμα είναι το σκηνοθετικό της ντεμπούτο σε μεγάλου μήκους ταινία, το DreamQuil.

"Ήθελα πραγματικά να σκηνοθετήσω ταινίες", λέει η Prager στο Bazaar σε μια βιντεοκλήση από το σπίτι της στο Los Angeles. "Βουτήξαμε σε αυτήν την ιδέα μιας γυναίκας που αποφασίζει να αφεθεί οικειοθελώς στον ύπνο ώστε να μην χρειάζεται να βιώνει τις δυσάρεστες πλευρές της ζωής... Μας άρεσε η ιδέα να επιλέγει κανείς τον εύκολο δρόμο, τα προβλήματα που συνοδεύουν αυτήν την επιλογή, καθώς και αυτή η προειδοποιητική ιστορία."

Το DreamQuil καταγράφει την ιστορία μιας οικογένειας που ζει σε ένα υπερ-μολυσμένο κοντινό μέλλον, όπου οι καθημερινοί παράγοντες άγχους φαντάζουν ανυπέρβλητοι. Η Carol (Elizabeth Banks) περνά μεγάλο μέρος του χρόνου της κρυμμένη στον ωοειδή θάλαμο εικονικής πραγματικότητας, όχι μόνο για να ξεφύγει από τις επαγγελματικές πιέσεις και την αιθαλομίχλη του εξωτερικού χώρου, αλλά και αγνοώντας τις τεταμένες σχέσεις με τον σύζυγό της, Gary (John C. Reilly), και τον γιο της (Toby Larsen). Αποθαρρυντικές διαφημίσεις κατακλύζουν τις οθόνες της Carol (παντού σε αυτήν τη ψηφιακή δυστοπία), πείθοντάς την τελικά να εγγραφεί σε ένα πρόγραμμα εικονικής ευεξίας: το "DreamQuil", όπου παραχωρεί τα δικαιώματα της ζωής της με αντάλλαγμα μια προσωρινή ανακούφιση. Ως μέρος του προγράμματος, η εταιρεία οικειοποιείται την εικόνα της για να δημιουργήσει έναν πρόσχαρο σωσία τεχνητής νοημοσύνης (Carol Two), η οποία σταδιακά επιχειρεί να σφετεριστεί πλήρως τη ζωή της. Η ταινία, που έκανε πρεμιέρα στο South by Southwest στο Austin τον περασμένο Μάρτιο πριν από την προβολή της στις αίθουσες στα τέλη Οκτωβρίου, αξιοποιεί το πλούσιο εικαστικό στυλ της Prager για να αντιμετωπίσει πιεστικά σύγχρονα ζητήματα, ειδικά την ιδιωτικότητα και τον εταιρικό έλεγχο.

Η Prager, σήμερα 47 ετών, εγκατέλειψε το λύκειο και έμαθε φωτογραφία χωρίς επίσημη εκπαίδευση. Έστρεψε την κάμερά της στους ανθρώπους που ζούσαν στη γειτονιά της, το Los Feliz. Η καλλιτέχνης διοχέτευσε την αγάπη της για τον κινηματογράφο, ιδιαίτερα για τη χρυσή εποχή του Hollywood και το φιλμ νουάρ, σε εντυπωσιακές φωτογραφίες με μια ξεκάθαρη καλιστορνέζικη αισθητική. Ορισμένες εικόνες περιλαμβάνουν τρυφερά κοντινά πλάνα με πολυποίκιλες χρωματικές παλέτες, ενώ άλλες αιχμαλωτίζουν πολυσύχναστους δρόμους γεμάτους από θησαυρούς. Σύντομα άρχισε να εκθέτει τη δουλειά της σε γκαλερί σε όλο τον κόσμο, ενώ αυτήν τη στιγμή προετοιμάζεται για μια ατομική έκθεση στη Lehmann Maupin στη New York για τον Μάρτιο του 2027.

Αυτή η κυριαρχία στη σύνθεση και το χρώμα μεταφέρεται απευθείας στο κινηματογραφικό της έργο. Οι μικρού μήκους ταινίες της, όπως το Despair (2010) με πρωταγωνίστρια την Bryce Dallas Howard και το Uncanny Valley (2018) με πρωταγωνίστρια την Cate Blanchett, αποδεικνύουν την εξαιρετική κατανόηση της Prager για την οθόνη και την ικανότητά της να σκηνοθετεί απατηλές σκηνές που μεταδίδουν συναισθήματα στο κοινό. Αυτή η τεχνική αφηγηματικής έντασης τροφοδοτεί τη διάρκεια των 84 λεπτών του DreamQuil, την οποία η Prager σχεδίασε με σχολαστικότητα. "Σχεδίασα σε storyboard κάθε πλάνο της ταινίας πριν καν προσλάβω τον διευθυντή φωτογραφίας", λέει η ίδια, προσθέτοντας ότι αντλούσε εικαστική έμπνευση από τα μελοδράματα του Douglas Sirk και τα κλασικά έργα Technicolor, συμπεριλαμβανομένου ενός πλούσιου λιβαδιού με παπαρούνες που παραπέμπει στον "Μάγο του Oz". Κάθε σκηνή ξεχωρίζει με παλέτες Technicolor, αλλά πίσω από την παρακμιακή επιφάνεια, η Prager δείχνει πώς το χρώμα στο έργο της είναι εσκεμμένα συμβολικό.

"Το χρώμα μπορεί να επικοινωνήσει τόσα πολλά", λέει η Prager. "Το κόκκινο [στο φόρεμα της Carol] προοριζόταν ως συμβολισμός για την ανθρωπιά της, το κόκκινο του αίματος. Στη συνέχεια, το ψυχρό μπλε [φόρεμα] της Carol Two που φορά αντιπροσωπεύει αυτούς τους τεχνολογικούς κολοσσούς και την ίδια την τεχνολογία, δείχνοντας πώς είναι αναίσθητη, το αντίθετο από το να είσαι άνθρωπος."

Η πλούσια χρωματική παλέτα στη φωτογραφία και το κινηματογραφικό της έργο έχει συχνά ως στόχο να απαλύνει την πίεση και να προσκαλέσει τους ανθρώπους σε δύσκολες συζητήσεις για την κατάσταση του κόσμου. "Το έκανα πάντα αυτό με τη φωτογραφία μου", λέει η ίδια. "Ήταν ένας τρόπος να μιλάω για πράγματα που είναι πραγματικά δύσκολα για μένα ή για πράγματα που συμβαίνουν στον κόσμο και είναι δύσκολο να κατανοηθούν επειδή είναι τόσο σκοτεινά και τρομακτικά. Φέρνει χρώμα και ομορφιά, προσθέτει ένα στρώμα απόλαυσης και απαλότητας, και από κάτω μπορείτε να αποκαλύψετε τα διάφορα επίπεδα ανάλογα με το ποιοι είστε και πού βρίσκεστε στη ζωή σας."

Τα ζητήματα που εξετάζει στο DreamQuil είναι πράγματι ακανθώδη. Όπως το The Stepford Wives (2004), η ιστορία της Carol αναμετριέται με γνώριμα θέματα: τις απαιτήσεις της θηλυκότητας, τον γάμο και τον έλεγχο σε μια πατριαρχική κοινωνία. Ωστόσο, οι αδελφές Prager εστίασαν σε μια πιο οξεία κριτική κατά του εταιρικού ελέγχου και της τεχνητής νοημοσύνης. Οι διαφημίσεις, ειδικότερα, επιτίθενται εικαστικά στην Carol με προσαρμοσμένες εκκλήσεις από επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται τις ανασφάλειές της. "Φαινόταν σαν μια ιδέα που ανήκει στο πολύ μακρινό μέλλον, όμως τώρα φαίνεται πως συμβαίνει ήδη", λέει η ίδια. Σε κάθε σημείο, ο κακός προέρχεται από αυτό που κρύβεται πίσω από το σκληρό ρομπότ Carol Two, ένα σκοτεινό σύστημα που παρεμβαίνει για να μας κλέψει την ανθρωπιά.

Η Prager ήθελε να στοχεύσει συγκεκριμένα στην ιδιωτικότητα των δεδομένων κατά τη συγγραφή αυτού του σεναρίου. Για να προετοιμαστεί, διάβασε εκτενώς, αναφέροντας βιβλία όπως το The Age of Surveillance Capitalism (2018) της Shoshana Zuboff και το Beyond Freedom and Dignity (1971) του B.F. Skinner. "Η φιλοσοφία του [Skinner] εφαρμόστηκε για πρώτη φορά πρακτικά στο Las Vegas με τα τυχερά παιχνίδια, όπως "μπινγκ, μπινγκ, μπινγκ". Όλοι αυτοί οι ήχοι, η μουσική και τα φώτα λειτουργούν", εξηγεί η Prager. "Αυτό που συνέβη με το διαδίκτυο είναι ότι έχει μετατραπεί σε παιχνίδι. Είναι πραγματικά εθιστικό. Η συζήτηση για την ιδιωτικότητα των δεδομένων είναι δυσάρεστη για τους ανθρώπους επειδή τη βιώνουν καθημερινά. Παραδίδουν την ιδιωτικότητά τους σε αυτές τις άγνωστες οντότητες που αδιαφορούν για το άτομο και επιτρέπουν στον εαυτό τους να πουληθεί." Η εταιρεία DreamQuil στην ταινία φαίνεται αβλαβής, σχεδόν ένας πλήρης αλτρουιστής σωτήρας για τους αγχωμένους. Αλλά αυτή η προώθηση πείθει μια πληγωμένη Carol, η οποία στη συνέχεια σχεδόν χάνει τα πάντα. Το DreamQuil αφορά, πάνω απ' όλα, την εκμετάλλευση των ανθρώπων.

"Πρόκειται περισσότερο για την ιδιωτικότητα των δεδομένων και τη χρήση των δεδομένων των ανθρώπων για την εκμετάλλευσή τους", λέει η ίδια. "Είναι πολύ ύπουλο επειδή είμαστε ο χειρότερος εχθρός του εαυτού μας και χαρίζουμε την ιδιωτικότητά μας. Οι περισσότεροι από εμάς λέμε "Λοιπόν, δεν έχω τίποτα να κρύψω, οπότε απλά θα το αποδεχτώ", αλλά κάνοντας αυτό, στην πραγματικότητα εκμεταλλεύεστε τον εαυτό σας και επιτρέπετε να γίνετε το εμπόρευμα για αυτές τις τεράστιες εταιρείες τεχνολογίας που δεν έχουν πρόσωπο και δεν έχουν κανένα πραγματικό ενδιαφέρον για την ανθρώπινη έκφραση και την ανθρωπιά μας."

Η Prager εστιάζει στην κοινή μας ανθρωπιά σε ό,τι κι αν κάνει. Εξετάζει συχνά τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στο τεχνητό και το πραγματικό μέσα από κορεσμένα, πολυπληθή πορτραίτα. Τα θέματα που διατρέχουν το συνολικό της έργο συγκλίνουν στο DreamQuil, αποτελώντας μια κριτική για τον κόσμο που αλλάζει γύρω μας. Η επόμενη ταινία της είναι πιο προσωπική. "Μεγάλωσα στο Los Angeles. Γεννήθηκα και μεγάλωσα στο Los Feliz και φωτογραφίζω τα πάντα σε μια ακτίνα περίπου 10 τετραγώνων από εκεί", λέει η ίδια. "Αυτό θα είναι ένα σκοτεινό ερωτικό γράμμα προς το Los Angeles."