Τα πρώην βασιλικά ανάκτορα στο Τατόι είναι ο παράδεισος που φιλοξενεί τις ευτυχισμένες αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας και των νεανικών χρόνων της επίτιμης βασίλισσας της Ισπανίας, Σοφίας. Ένα μέρος με χαρούμενες αλλά και δυσάρεστες αναμνήσεις αφού αναγκάστηκε να το εγκαταλείψει βιαστικά το 1967 μαζί με την οικογένειά της, όταν ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος Β' ειδοποιήθηκε για το πραξικόπημα με επικεφαλής τους συνταγματάρχες του στρατού. Μετά την παρουσία της τον περασμένο Ιανουάριο για την κηδεία της αδελφής της, Ειρήνης, η Σοφία ετοιμάζεται να το επισκεφτεί σε λίγους μήνες.
Η κατοικία, σχεδιασμένη στο στυλ των τσαρικών επαύλεων στην Αγία Πετρούπολη, αποκτήθηκε από τον βασιλιά Γεώργιο Α΄ το 1872 ως θερινό καταφύγιο για την οικογένειά του. Τώρα, μετά από χρόνια εγκατάλειψης, το Τατόι πρόκειται να ανοίξει ξανά για το κοινό. Σύμφωνα με την ελληνική κυβέρνηση, στο τέλος του έτους οι επισκέπτες, συμπεριλαμβανομένης της βασίλισσας Σοφίας και της οικογένειάς της, θα μπορούν να δουν περίπου 100.000 αντικείμενα που θα προσφέρουν μια μοναδική και ολοκληρωμένη ματιά στην τέως ελληνική βασιλική οικογένεια.
Μια επένδυση ύψους 70 εκατομμυρίων ευρώ
Αυτό είναι το δεύτερο βήμα μιας φιλόδοξης πρωτοβουλίας που χρηματοδοτήθηκε από το ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού με επένδυση 70 εκατομμυρίων ευρώ. Αρχικά, δημιουργήθηκε ένα τεράστιο ψηφιακό αρχείο και τέθηκε στη διάθεση όποιου επιθυμούσε να το εξερευνήσει. Αυτό το αρχείο συγκεντρώνει αριστουργήματα καλών τεχνών, ιστορικά έγγραφα και προσωπικά αντικείμενα της τέως βασιλικής οικογένειας που έζησε στο παλάτι, απεικονίζοντας την εξέλιξη του ελληνικού και ευρωπαϊκού πολιτισμού από τον 19ο έως τον 20ό αιώνα.
Με τα εγκαίνιά του πριν από το τέλος του 2026, θα επιτευχθεί ένα ιστορικό ορόσημο για το πρώην βασιλικό κτήμα του Τατοΐου. Μετά την αποκατάσταση του τοπίου μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2021, το παλάτι, που βρίσκεται 20 χλμ. από την Αθήνα, έχει μετατραπεί σε ένα πολυδιάστατο δημόσιο πάρκο που θα συνδυάζει την ιστορία και την αναψυχή. Για τους θαυμαστές της βασιλικής οικογένειας, ωστόσο, το κύριο αξιοθέατο θα είναι τα φορέματα που φορούσαν η Άννα Μαρία και οι κόρες της, Σοφία και Ειρήνη, τα πορσελάνινα σερβίτσια που χρησιμοποιούσαν για τα καθημερινά τους γεύματα και τους δίσκους που άκουγαν. Αυτά τα αναμνηστικά αναμφίβολα θα έχουν ανεκτίμητη συναισθηματική αξία για τη μητέρα του βασιλιά Felipe.
Η επανασύνδεση με το παρελθόν
Ανάμεσα στα ανεκτίμητης αξίας κομμάτια που έχουν διασωθεί και θα δούμε στο Τατόι είναι το νυφικό της βασίλισσας Φρειδερίκης, το ποδήλατο του βασιλιά Γεωργίου Α΄ και το "Δελφικό" φόρεμα (Delphos gown), δημιουργία του Mariano Fortuny και της συζύγου του Henriette Negrin γύρω στο 1907. Το όνομά του και ο σχεδιασμός του αποτελούν φόρο τιμής στον Ηνίοχο των Δελφών, το χάλκινο άγαλμα του 474 π.Χ., του οποίου ο χιτώνας ενέπνευσε την αρχιτεκτονική του φορέματος. Επίσης, το αρχείο του Τατοΐου περιέχει έπιπλα, βιβλία, φωτογραφίες, επίσημα έγγραφα, οικιακά αντικείμενα, άμαξες με άλογα και ιστορικά αυτοκίνητα.
Στο Τατόι η βασίλισσα Σοφία θα μπορέσει να ξαναδεί μερικά αγαπημένα αναμνηστικά από την εργένικη ζωή της και ως νεόνυμφη. Ανάμεσά τους είναι τα νυφικά παπούτσια Roger Vivier που φόρεσε στον γάμο της στην Αθήνα με τον μελλοντικό βασιλιά της Ισπανίας.

Οι επισκέπτες θα μπορούν επίσης να θαυμάσουν πολλά από τα φορέματα που επέλεξε η βασίλισσα Σοφία σε σημαντικές στιγμές της ζωής της. Ανάμεσα στα κομμάτια της γκαρνταρόμπας της; Ένα φόρεμα της Ελληνίδας σχεδιάστριας Κατίνας Παπαστεφάνου, ένα σχέδιο υψηλής ραπτικής του Jean Dessès που φόρεσε η ίδια στο δείπνο πριν από τον γάμο της καθώς και τα δύο φορέματα που φόρεσε κατά την ανακοίνωση των αρραβώνων της με τον βασιλιά Χουάν Κάρλος το 1961.

Βιβλία, αρώματα και καθημερινά αντικείμενα αποτελούν μέρος της τεράστιας συλλογής αντικειμένων που σίγουρα θα ενθουσιάσουν τη βασίλισσα Σοφία. Ανάμεσά τους είναι μια μεταλλική και ξύλινη κορνίζα που περιέχει δύο ασπρόμαυρα πορτρέτα του πρώην βασιλιά και της βασίλισσας που ποζάρουν με μια από τις κόρες τους όταν ήταν μωρό. Αν και τα αντικείμενα κάποτε ανήκαν στην οικογένειά της, η Σοφία δεν θα μπορέσει να τα ανακτήσει, καθώς τώρα ανήκουν στο ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού. Ωστόσο, το 2003, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αναγνώρισε ότι το Τατόι ανήκε στον βασιλιά Κωνσταντίνο και διέταξε το ελληνικό κράτος να του καταβάλει αποζημίωση άνω των 13 εκατομμυρίων ευρώ.
Οι θησαυροί που κρύβονται στο Τατόι
Το Τατόι αποτελεί εδώ και καιρό ένα ορόσημο στη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Οι κατασκευαστές του ανήγειραν το κτήμα στα τέλη του 19ου αιώνα ως θερινή κατοικία για την ελληνική βασιλική οικογένεια, περιτριγυρισμένο από δάση, αμπελώνες και γεωργικές εκτάσεις. Για δεκαετίες, χρησίμευε ως ιδιωτικό καταφύγιο, φιλοξενώντας οικογενειακές συγκεντρώσεις, διπλωματικές συναντήσεις και κρίσιμες πολιτικές στιγμές.
Τώρα, οι θησαυροί του αποκαλύπτονται επιτέλους. Ανάμεσά τους είναι ένα μικρό αλλά συμβολικό κομμάτι: ένα χρυσό κλειδί που φέρει τα αρχικά του βασιλιά Γεωργίου Α΄, το οποίο, σύμφωνα με την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, "ανοίγει τις πόρτες όχι μόνο στο Τατόι, αλλά και σε έναν αιώνα ιστορίας".
Από αναμνηστικά πιάτα από τον βασιλικό γάμο του βασιλιά Γεωργίου και της βασίλισσας Όλγας το 1867 μέχρι την εκπληκτική συλλογή Fabergé, συμπεριλαμβανομένων ποτηριών βότκας κατασκευασμένων από τεχνίτες του φημισμένου ρωσικού οίκου, η συλλογή διαθέτει χιλιάδες αντικείμενα εξαιρετικής αισθητικής αξίας. Υπάρχουν όμως και πολλά άλλα που αφηγούνται την ιστορία της καθημερινής ζωής των βασιλικών οικογενειών. Τα μπουκάλια κολόνιας Yves Saint Laurent, οι δερμάτινες βαλίτσες τους και τα παιχνίδια του Παύλου και της Αλεξίας Ντε Γκρες αφηγούνται μια ιστορία που αρνείται να ξεχαστεί και την οποία η βασίλισσα Σοφία θα μπορεί πλέον να ξαναζήσει από πρώτο χέρι.
