Για ακόμη μία χρονιά, η Αυτοκρατορική οικογένεια της Ιαπωνίας , με επικεφαλής τον Αυτοκράτορα Naruhito και την Αυτοκράτειρα Masako, άνοιξε τις πύλες του παλατιού Akasaka στο Τόκιο για τον παραδοσιακό εορτασμό της άνοιξης. Πρόκειται για μια τελετή με έντονο συμβολισμό, όπου τα μέλη της οικογένειας υποδέχονται εκπροσώπους πολίτες που διακρίθηκαν τη χρονιά που πέρασε.
Ωστόσο, αυτή τη φορά, δεν ήταν η τελετή που τράβηξε τα βλέμματα, αλλά η οικογενειακή φωτογραφία που τη συνόδευσε. Με μόλις δύο άνδρες και δέκα γυναίκες, η εικόνα αποτυπώνει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο την εύθραυστη ισορροπία της δυναστείας Yamato — και επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα της επιβίωσής της.
Οι κανόνες που περιορίζουν το μέλλον της δυναστείας
Οι γυναίκες της Αυτοκρατορικής Αυλής της Ιαπωνίας είναι υποχρεωμένες να ακολουθούν αυστηρούς κανόνες. Στην πρόσφατη φωτογραφία, που δίχασε, τα μέλη της οικογένειας παρουσιάζονται σε υπερυψωμένο σημείο μπροστά στους καλεσμένους, με τον αυτοκράτορα και την αυτοκράτειρα να στέκονται διακριτά από τα υπόλοιπα μέλη, τα οποία τοποθετούνται βάσει πρωτοκόλλου. Η διάταξη θυμίζει γραμμή διαδοχής — χωρίς όμως να είναι. Κι αυτό γιατί η ισχύουσα νομοθεσία δεν επιτρέπει στις γυναίκες να ανέλθουν στον θρόνο, παρά το γεγονός ότι στο παρελθόν υπήρξαν αυτοκράτειρες.
Στη φωτογραφία που δόθηκε στη δημοσιότητα εμφανίζονται τα μέλη των οικογενειών Akishino, Takamado και Mikasa — που συνιστούν το σύνολο της αυτοκρατορικής οικογένειας. Όμως η αριθμητική ανισορροπία είναι εμφανής: δέκα γυναίκες και μόλις δύο άνδρες — ο 66χρονος Αυτοκράτορας Naruhito και ο 60χρονος διάδοχός του, ο αδελφός του Fumihito.
Από την τελετή απουσίαζε, ο Πρίγκιπας Hisahito, ο μοναδικός άνδρας της νεότερης γενιάς, ο οποίος στα 19 του χρόνια εξακολουθεί να προετοιμάζεται για τον δημόσιο ρόλο του, με τις εμφανίσεις του να παραμένουν προσεκτικά επιλεγμένες.
Το αδιέξοδο της διαδοχής και οι πιέσεις για αλλαγή
Στην Ιαπωνία, οι γυναίκες όχι μόνο δεν μπορούν να ανέλθουν στον θρόνο, αλλά χάνουν και τους τίτλους τους όταν παντρεύονται εκτός βασιλικής οικογένειας. Αυτή η υποχρεωτική αποχώρηση από τον θεσμό, παρά την οικονομική αποζημίωση που παρέχει το κράτος, θεωρείται από πολλούς άδικη — ιδιαίτερα σε μια εποχή που η έλλειψη διαδόχων γίνεται ολοένα και πιο έντονη.
Ο φετινός εορτασμός της άνοιξης συνέπεσε με την πρώτη συζήτηση, μετά από έναν χρόνο, στη Βουλή των Αντιπροσώπων για πιθανή αναθεώρηση του νόμου που διέπει την αυτοκρατορική οικογένεια. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η συνέχιση της δυναστείας, η οποία σήμερα μοιάζει πιο αβέβαιη από ποτέ. Την ίδια στιγμή, η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την εξάλειψη των διακρίσεων κατά των γυναικών έχει ήδη καλέσει την Ιαπωνία να επανεξετάσει τη στάση της απέναντι στα δικαιώματα των γυναικών.
Η Πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Sanae Takaichi, γνωστή για τις συντηρητικές της θέσεις, όταν ρωτήθηκε αν υπάρχει ενδεχόμενο να επιτραπεί σε γυναίκα να ανέλθει στον θρόνο, απάντησε ότι είναι "πολύ νωρίς" για μια τέτοια συζήτηση, επιβεβαιώνοντας ότι η διαδοχή θα συνεχίσει να κινείται γύρω από τον Πρίγκιπα Hisahito, δεύτερο στη σειρά μετά τον πατέρα του.