Γιατί πρέπει να σταματήσετε να λέτε πως "όλες οι ζωές έχουν σημασία"

Η Rachel Elizabeth Cargle του αμερικανικού Harper's Bazaar εξηγεί γιατί δεν πρέπει να είναι αυτή η απάντηση στο κίνημα "Black Lives Matter".

HARPER'S BAZAAR TEAM

Οι ζωές των μαύρων δεν είχαν σημασία όταν απάνθρωπα μεταφέρθηκαν από την Αφρική στην Αμερική. Οι ζωές των μαύρων δεν είχαν σημασία όταν κυνηγήθηκαν και δολοφονήθηκαν κατά εκατοντάδες από την KKK. Οι ζωές των μαύρων δεν είχαν σημασία όταν δέχτηκαν επιθέσεις από εκπαιδευμένα σκυλιά επειδή διαμαρτύρονταν για ίσα δικαιώματα. 

Τα νέα της εβδομάδας περιλαμβάνουν το θάνατο ενός μαύρου παιδιού από τα χέρια της αστυνομίας, ή το σώμα μιας μαύρης γυναίκας που πέφτει στο έδαφος από δυνάμεις καταστολής, ή ένα μαύρο παιδί που δέχεται βία από ανθρώπους που θα έπρεπε να το προστατεύουν. Η καρδιά μου ραγίζει και ελπίζω ότι κάποια στιγμή οι ζωές των μαύρων θα έχουν σημασία. 

Όταν η Nansy Pelosi ρωτήθηκε από τη μαθήτρια Shelly Ward αν υποστηρίζει τη φράση "Οι ζωές των μαύρων έχουν σημασία", απάντησε με την πολύ οικεία σε όλους μας φράση "Λοιπόν, πιστεύω ότι όλες οι ζωές έχουν σημασία". Η δήλωσή της ήταν απογοητευτική για τη μικρή που έκανε την ερώτηση αλλά και για ολόκληρη τη μαύρη κοινότητα. 

Σαν κάποια που συνεχώς ακούει τη φράση "μα όλες οι ζωές έχουν σημασία" -και τις έντονες συζητήσεις που συνήθως ακολουθούν- αφήστε με να εξηγήσω. Το "οι ζωές των μαύρων έχουν σημασία" δεν είναι όρος αντιπαράθεσης ή ιδιαίτερη απαίτηση. Όπως εξηγεί η καθηγήτρια του Columbia, Kimberle Crenshaw, το να λέει κανείς αυτή τη φράση κρύβει απλώς μια ελπίδα, είναι μια κραυγή απόγνωσης για την αλλαγή των στατιστικών που δείχνουν ότι αν είσαι μαύρος έχεις διπλάσιες πιθανότητες να πεθάνεις από τα πυρά της αστυνομίας. Σύμφωνα με έρευνα του 2015, για κάθε εκατομμύριο πληθυσμού 7.2 Αφροαμερικανοί δολοφονήθηκαν από την αστυνομία, ενώ για τους λευκούς το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 2.9. 

Οποιοσδήποτε έχει ασχοληθεί με τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κατάστασή τους για τους μαύρους της Αμερικής, από την εποχή της δουλείας, μπορεί να καταλάβει γιατί πρέπει να ενταθεί η προστασία τους. Ο κόσμος που έχει την πολυτέλεια να αγνοεί αυτό το ζήτημα είναι η λευκή κοινότητα, που είχε ανέκαθεν το προνόμιο να μην συζητάει –τουλάχιστον όχι σε μεγάλη κλίμακα- αν το σύστημα είναι εχθρικό για τη ζωή της.

Αλλά όσο το κίνημα "οι ζωές των μαύρων έχουν σημασία” εντάθηκε, ξαφνικά όλοι συγκλονίστηκαν όταν κατάλαβαν τι συμβαίνει. Αντί να ερευνήσουν τους λόγους για τους οποίους αυτό το κίνημα είναι αναγκαίο, αντέδρασαν λέγοντας "Και τι θα γίνει με μένα; Όλες οι ζωές έχουν σημασία”. "Γιατί να κάνετε αυτό το διαχωρισμό; Τι θα γίνει με τη δική μας ασφάλεια;” Αυτό που δεν καταλαβαίνουν όσοι αντιδρούν μ’ αυτόν τον τρόπο, είναι πως η πλειοψηφία βάζει στο επίκεντρο τους λευκούς και φροντίζει για την ασφάλειά τους. Η χώρα έχει χτιστεί ώστε να λειτουργεί με αυτόν τον τρόπο. Οι ρίζες της άποψης της υπεροχής της λευκής φυλής καλά κρατεί και η ανησυχία για τους έγχρωμους είναι περιθωριοποιημένη.

Σήμερα βλέποντας τη βαρβαρότητα με την οποία δολοφονούνται Αμερικανοί πολίτες όπως οι Oscar Grant, Michelle Cusseaux, Samuel Dubose και Jordan Edwards, προσπαθούμε ακόμα περισσότερο να πείσουμε ότι οι ζωές των μαύρων έχουν σημασία. 

Αλλά ας επιστρέψουμε πάλι στο ζήτημα της αντικατάστασης του "οι ζωές των μαύρων έχουν σημασία” από το "όλες οι ζωές έχουν σημασία”. Εδώ θα περιγράψω τι είναι το gaslighting. To gaslighting λοιπόν είναι μια τακτική με την οποία ένας άνθρωπος, ή  μια ομάδα, με στόχο να κερδίσει μεγαλύτερη δύναμη (ή σ’ αυτή την περίπτωση να κρατήσει την ησυχία του) κάνει το θύμα να αμφισβητεί τη δική του πραγματικότητα. Γιατί όλοι αυτοί που υποστηρίζουν ότι οι ζωές των μαύρων έχουν σημασία συμπεριφέρονται σαν να μην ξέρουν οι ίδιοι οι μαύροι να μην έχουν επίγνωση των στατιστικών αστυνομικής βίας, του ρατσισμού του υγειονομικού συστήματας και των μαζικών φυλακίσεων; Αυτή είναι η πραγματικότητά μας. Το ότι αποφασίζει κανείς να την αγνοήσει για να μη χαλάσει τη ηρεμία του, δεν την κάνει λιγότερο αληθινή. 

Αν ένας ασθενής φτάσει στα επείγοντα μετά από ατύχημα σε σημείο που πρόκειται να χάσει το πόδι του λέει "Αυτό έχει σημασία τώρα" και ο γιατρός που θα δει τα τραύματα σε όλο του το σώμα θα απαντήσει "μα όλα έχουν σημασία" αλλά δεν θα πρέπει να αποφασίσει πού θα πρέπει να ρίξει την προσοχή του ώστε να σωθεί ό,τι κινδυνεύει περισσότερο; Σε μια κοινότητα που μαζεύει χρήματα για να σώσει μια βιβλιοθήκη για παράδειγμα, θα δείτε ποτέ κάποιον να φωνάζει "μα όλες οι βιβλιοθήκες έχουν σημασία" -ιδιαίτερα αν η δική του βιβλιοθήκη χρηματοδοτείται κανονικά. 

Είναι σημαντικό να καταλάβει κανείς ποιο κομμάτι της κοινωνίας βιώνει μεγαλύτερο πόνο και έλλειψη φροντίδας. Για κάποιο λόγο η κοινότητα των λευκών στην Αμερική προτιμάει να κάνει ότι δεν βλέπει, αντί να αντιμετωπίσει το ρατσισμό έτσι ώστε η χώρα να προχωρήσει μπροστά και να χτίσει ένα σύστημα με πραγματική δικαιοσύνη για όλους. 

Να ξεκαθαρίσω: η δήλωσή μας ότι οι ζωές των μαύρων έχουν σημασία, δεν σημαίνει ότι οι ζωές των υπόλοιπων ανθρώπων δεν έχουν. Φυσικά και έχουν. Αυτό δεν χρειάζεται καν να ειπωθεί. Το γεγονός όμως ότι οι λευκοί αναστατώνονται τόσο πολύ με αυτή τη φράση, είναι απόδειξη ότι τίποτα δεν μπορεί να φέρει στο επίκεντρο την ευημερία και την ασφάλεια των μαύρων, χωρίς οι λευκοί να συμπεράνουν ότι κλονίζονται τα δικά τους δικαιώματα. 

Το προσωπικό μου μήνυμα σ’ αυτούς που έχουν αφιερωθεί στο να λένε "όλες οι ζωές έχουν σημασία" είναι η ουσία του κινήματος "οι ζωές των μαύρων έχουν σημασία": αποδείξτε το. Επισημάνετε τους τρόπους με τους οποίους η κοινωνία –κυρίως το σύστημα που πρέπει να προστατεύει τους ανθρώπους, όπως η αστυνομία, οι γιατροί και οι εκλεγμένοι- το δείχνουν, και όντως προστατεύουν τις ζωές των μαύρων. Αναφέρετε περιστατικά που δείχνουν ότι η μαύρη κοινότητα ήταν προτεραιότητα. Δώστε μου αποδείξεις ότι αποδόθηκε δικαιοσύνη σε ανθρώπους που από θέση ισχύος δολοφόνησαν.

Αυτά είναι τα πράγματα που πρέπει να διορθωθούν για να μπορέσουμε να αναπνεύσουμε. Μέχρι τότε θα είμαι εδώ, με τη μαύρη μου γροθιά στον αέρα και με τη φράση "οι ζωές των μαύρων έχουν σημασία" στα χείλη μου.