Της Laia Garcia-Furtado
Πριν από μερικές μέρες, απόγευμα Σαββάτου 4 Απριλίου, ένα πλήθος συγκεντρώθηκε στο Freshkills Park στο Staten Island. Δεν επρόκειτο για κάποια θρησκευτική συγκέντρωση, αν και σίγουρα υπήρχε μια πνευματική αίσθηση, καθώς η καλλιτέχνις Camilla Carper περπατούσε μέσα στα επίπεδα χωράφια της πρώην χωματερής, φορώντας στρώσεις υφασμάτων βάρους περίπου 36 κιλών που κάλυπταν πλήρως τη φιγούρα τους. Στην κορυφή υπήρχε ένα τετράγωνο κάλυμμα κεφαλής, μεγάλο σαν ένα πλαίσιο κρεβατιού, ντυμένο με απαλό ροζ ύφασμα στο χρώμα της φράουλας, που άφηνε να φαίνεται μόλις ένα μέρος του προσώπου της Carper. Από εκεί και πέρα, ήταν αδύνατο να διακρίνει κανείς τι ήταν τι· υπήρχε μια ακόμη ροδακινί στρώση, μια μπεζ στρώση και ίσως κάποια υπόλευκα φουσκωτά παντελόνια. Το σώμα της ήταν εντελώς κρυμμένο κάτω από τις πολλές στρώσεις, οι οποίες θα αφαιρούνταν μία-μία μέσα στα επόμενα 45 λεπτά, καθώς παρήλαυνε πάνω-κάτω στο γρασίδι σαν σε επίδειξη μόδας, ενώ το soundtrack εναλλασσόταν ανάμεσα σε κλασική μουσική και ηχογραφημένα λόγια πολλών διαφορετικών ανθρώπων που περιέγραφαν τα σύνολα που φορούσαν.
Η performance, με τίτλο As Possible, σηματοδότησε το τέλος του πρότζεκτ της Carper που διήρκεσε δύο χρόνια και είχε στόχο να φοράει όσο το δυνατόν περισσότερα ρούχα κάθε μέρα. Πριν από αυτό είχε ολοκληρώσει μια αντίστροφη performance όπου η καλλιτέχνις φορούσε όσο το δυνατόν λιγότερα ρούχα. Αν και η πρακτική της Carper παίρνει τη μορφή παραστατικής τέχνης, τα ρούχα αποτελούν το βασικό άξονα, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως γλυπτό και ως κοστούμι. Η ίδια κατασκευάζει κάθε κομμάτι μόνη της, ανάλογα με την ανάγκη ή την επιθυμία για κάτι καινούργιο. Άλλωστε, η Carper σπούδασε αρχικά σχέδιο μόδας στο Parsons με στόχο να γίνει μια συμβατική σχεδιάστρια μόδας, πριν αρχίσει να έλκεται από πιο εννοιολογικές ιδέες γύρω από το ντύσιμο μετά την αποφοίτηση. Γύρω στο 2018, αποφάσισε ότι θα έφτιαχνε τα ρούχα που θα φορούσε για έναν χρόνο από ένα μόνο τόπι υφάσματος και όποια άλλα υλικά βρίσκονταν μπροστά της. Όταν η Carper έκανε την πρακτική της στο fashion brand Eckhaus Latta στη Νέα Υόρκη, συνειδητοποίησε ότι η κατεύθυνσή της ήταν προς κάτι διαφορετικό από την παραδοσιακή μόδα. "Συζητούσα με τη Zoe [Latta, μία από τις ιδρύτριες του brand] για το τι έκανα και μου είπε: "Νομίζω ότι κάνεις performance art και πρέπει να πας στο AZ West για να βρεις τον δρόμο σου”", λέει η Carper. Το AZ West είναι το όνομα του καλλιτεχνικού συγκροτήματος/έργου της καλλιτέχνιδας Andrea Zittel στο Joshua Tree. Η Zittel δουλεύει επίσης με τα ρούχα, ως μέρος της καλλιτεχνικής της πρακτικής. Η Carper έζησε εκεί για δυόμισι μήνες, κάτι που τη βοήθησε να εστιάσει στην ανάπτυξη της δικής της καλλιτεχνικής έκφρασης.
Αν και οι ιδέες των As Little και As Much αρχικά φαίνονται απλώς να καθρεφτίζουν ως έννοιες η μία την άλλη, το πραγματικό τους εύρος έγινε γρήγορα εμφανές. "Το να φτιάξεις το μικρότερο δυνατό ρούχο είναι πολύ πιο εύκολο από το μεγαλύτερο, το πιο βαρύ", εξηγεί η Carper. "Σε αυτή την περίπτωση, δουλεύεις προς το μηδέν και όταν φτάσεις εκεί, δεν υπάρχει κάτι άλλο". Έτσι, το έργο As Little Clothing as Possible διήρκεσε μία σεζόν, από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο του 2024.
Στη συνέχεια, έκανε ένα μικρό διάλειμμα πριν ξεκινήσει το As Much Clothing as Possible τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς. Αμέσως έγινε σαφές ότι αυτή θα ήταν μια διαφορετική εμπειρία. Το αρχικό σχέδιο ήταν να διαρκέσει και πάλι μία σεζόν και να ολοκληρωθεί στην εαρινή ισημερία τον Μάρτιο, αλλά συνειδητοποίησε ότι δεν είχε κατακτήσει την υπερβολή που ήθελε. "Έφτιαξα τα πιο ογκώδη ρούχα και μετά τα φόρεσα, αλλά δεν υπολόγισα τον χρόνο με τον ίδιο τρόπο — το πρότζεκτ άρχισε να αφορά λιγότερο την κλίμακα και περισσότερο το υλικό και το βάρος, που ήταν αυτό στο οποίο εστίαζα", εξηγεί η Carper. "Αυτό που προσπαθώ να κάνω είναι να δω πώς να χωρέσω όσο το δυνατόν περισσότερο υλικό σε μία φόρμα. Ήθελα οι φόρμες μου να είναι όσο πιο περίτεχνες και πυκνές γίνεται".
Επειδή η Carper φορούσε τα ρούχα στην καθημερινή τους ζωή, το πρότζεκτ απέκτησε και μια άλλη διάσταση. "Υπήρχε μια κλίμακα προοδευτικής αύξησης από το μικρότερο στο μεγαλύτερο, αλλά στην πραγματικότητα τα ρούχα είχαν να κάνουν επίσης με τον χρόνο και το περιβάλλον και τη στιγμή που ζω. Ζω και δημιουργώ, δεν είναι απλώς μια ιδέα". Είναι άλλο πράγμα να σχεδιάζεις τα πιο ογκώδη ρούχα που μπορείς να φανταστείς και άλλο να σκέφτεσαι αντικειμενικά πόσο χώρο μπορείς να καταλάβεις σήμερα, όταν βρέχει ή χιονίζει ή είσαι σε κακή ή καλή διάθεση, και μετά να φτιάχνεις αυτά τα ρούχα. "Όλοι έχουμε φανταστικές ανάγκες και δεν εμπιστεύομαι πλήρως τη φαντασία μου, οπότε χρησιμοποιώ την κατασκευή ρούχων ως διαδικασία αποσαφήνισης", λέει η Carper.
"Κοιτάζω τα ρούχα για να αποτυπώσω τι συμβαίνει στη ζωή μου — ακόμη κι αν υπάρχει αυτή η ιδέα, όπως η αντίληψή μου για τον χώρο που θα χρειαστώ, είτε φτιάχνω μια τσάντα για το laptop μου είτε για να κατέβω στο μετρό". Προσαρμόζει τα ρούχα της στις πραγματικές καταστάσεις, αλλά αντί να τα τροποποιεί, φτιάχνει καινούργια κομμάτια, συσσωρεύοντας πλεόνασμα ρούχων — κάτι που έγινε μια ακόμη ιδέα προς διερεύνηση. Σε μια εποχή όπου όλοι προσπαθούν να είναι πιο συνειδητοποιημένοι, βιώσιμοι καταναλωτές, η ιδέα του "ηθικού" αγοραστή έχει εδραιωθεί: αγόρασε λιγότερα και μόνο όσα χρειάζεσαι, όσα σου φέρνουν χαρά. Μια μινιμαλιστική γκαρνταρόμπα είναι μια "φωτισμένη" γκαρνταρόμπα.
"Με ενδιαφέρει επίσης να δημιουργώ τέτοιου είδους αντιφάσεις", αποκαλύπτει η Carper. "Προσπαθώ να είμαι υπερβολική, αλλά επενδύω πάρα πολλή δουλειά σε αυτά τα ρούχα και συσσωρεύω σε μαζική κλίμακα· όμως προτείνω ότι είναι για ένα σώμα και για να φορεθούν όλα μαζί", λέει και συνεχίζει: "Αυτοί οι κανόνες που θέτω τείνουν να μιμούνται κάποιο σύστημα που ήδη υπάρχει στην οικονομία μας ή στη μόδα, και με ενθουσιάζει να βρίσκω αυτές τις τομές και να μεγεθύνω μία πτυχή της καταναλωτικής κουλτούρας, να εντοπίζω τι είναι αυτή η επιθυμία και να την εξερευνώ με πιο ελεγχόμενο τρόπο".
Έναν χρόνο μετά την πρώτη μας συζήτηση, η Carper ήταν ενθουσιασμένη που θα ολοκλήρωνε το πρότζεκτ που είχε γίνει πιο απαιτητικό απ’ όσο περίμενε. "Κατά τη διάρκεια νιώθω ότι μπήκα σε μια διαφορετική κουλτούρα σχετικά με το ντύσιμο από όλους τους άλλους", εξηγεί λίγες μέρες πριν την τελική περφόρμανς. "Ξέρεις την ταινία Kate and Leopold; Νιώθω σαν να είμαι από άλλη διάσταση και να έχω τοποθετηθεί εδώ, όπου με βλέπουν σαν έναν απλό άνθρωπο αλλά κανείς δεν γνωρίζει τη λογική πίσω από το ντίσιμό μου. Κανείς δεν με βλέπει και λέει "αυτό το άτομο προσπαθεί να φορέσει όσο το δυνατόν περισσότερα”; απλώς σκέφτονται "τι συμβαίνει με αυτό το άτομο;” Οπότε η περφόρμανς είναι και ένας τρόπος να φέρω τους ανθρώπους στη δική μου διάσταση".
Το πρότζεκτ εξελίχθηκε πολλές φορές: από την επιφάνεια στην πυκνότητα και στον όγκο, κάτι που οδήγησε την Carper να εξερευνήσει στοιχεία ιστορικών κοστουμιών, όπως τις μπανέλες, για να δημιουργήσει εσωτερικές δομές που να κρατούν το βάρος του υφάσματος. "Έχω τραβήξει φωτογραφίες σε όλη αυτή τη διαδικασία και απ’ έξω δεν φαίνονται οι αλλαγές, αλλά υπάρχει ένα ολόκληρο σύστημα από κάτω. Αυτό που είναι ενδιαφέρον είναι ότι γίνομαι ταυτόχρονα υπερ-ορατή στο κοινό, σαν χαρακτήρας που περπατά στη Νέα Υόρκη, ενώ βιώνω κάτι πολύ ιδιωτικό".
Η εμπειρία άλλαξε τον τρόπο που κινείται στον κόσμο, εξαντλημένη από το ότι την παρατηρούν — παρόλο που το σώμα της είναι κρυμμένο κάτω από πολλές στρώσεις υφάσματος. "Νιώθω σαν να προσπαθώ να κρυφτώ μέσα σε αυτά τα ρούχα. Έχω γίνει πιο μαλακή — κρατάω το βλέμμα χαμηλά, αποφεύγω την επαφή, έχω κλειστεί περισσότερο και βγαίνω λιγότερο έξω· αφενός γιατί ξέρω ότι θα τραβήξω πολλή προσοχή, αλλά και επειδή είναι πιο δύσκολο να κινηθώ", λέει. Ο φυσικοθεραπευτής της Carper συνέστησε να μην κουβαλά περισσότερα από 16 κιλά ρούχα στην καθημερινότητά τους και παρόλο που δεν ζυγίζεται όταν φεύγει από το σπίτι, παρακολουθεί πόσο βαριά είναι τα κομμάτια που προσθέτε στο σώμα της. Η ίδια έχει χάσει 6,5 κιλά από τότε που ξεκίνησε το πρότζεκτ. "Ήμουν ήδη μικρόσωμη — αυτό είναι περίπου το 15% του σωματικού μου βάρους και τώρα σκέφτομαι: με καταβροχθίζουν τα ίδια μου τα ρούχα!"
Όταν μιλήσαμε, η Carper δεν ήξερε ποιο θα ήταν το πρώτο σύνολο που θα επέλεγε να φορέσει μετά το τέλος του πρότζεκτ. "Τα περισσότερα ρούχα μου είναι αποθηκευμένα, εκτός από μερικά από το αρχείο μου στο σπίτι, αλλά δεν θα θέλω να φορέσω κάτι που έχω ήδη φτιάξει". Στο Freshkills λίγες μέρες αργότερα, η performance ολοκληρώνεται με την Carper και τους υπόλοιπους συμμετέχοντες — που φορούσαν κομμάτια από το πείραμα As Little As Possible — να κάνουν ένα dance party, ο καθένας μπροστά σε μία από τις στρώσεις που είχε αφαιρέσει η καλλιτέχνις, σαν τελετουργική καύση χωρίς φωτιά. Η Carper φορούσε ένα χαλαρό, λεπτό κορμάκι στο χρώμα του δέρματος, που δεν προστάτευε ιδιαίτερα το σώμα της από τον ξαφνικό άνεμο και το κρύο που είχε απλωθεί στο πάρκο — αλλά αναμφίβολα έμοιαζε και λίγο με κάτι που της πρόσφερε ελευθερία.
