"Υπήρχε μια εποχή, όχι πολύ μακριά, που οι γυναίκες ενθαρρύνονταν να τα έχουν όλα". Η φράση αυτή, που διατυπώθηκε αρχικά από τη φεμινίστρια συγγραφέα Betty Friedan τη δεκαετία του 1960, η οποία προβληματιζόταν για τον προσωπικό σκοπό των γυναικών πέρα από τα οικιακά, διαδόθηκε από τη διευθύντρια του Cosmopolitan, Helen Gurney Brown, τη δεκαετία του 1980, πριν υιοθετηθεί από τους διαφημιστές στη δεκαετία του 1990. Στην πραγματικότητα, οι γυναίκες ενθαρρύνονταν ενεργά να έχουν μια καριέρα υψηλών απαιτήσεων, μια ευτυχισμένη οικογένεια και ένα σπίτι στην εντέλεια.
Αυτή η έννοια του "να τα έχεις όλα", όσο ανέφικτη κι αν φαινόταν εξαρχής, φαίνεται να έχει χάσει την απήχησή της στη δεκαετία του 2020. Το εκκρεμές έχει μετατοπιστεί προς την αντίθετη κατεύθυνση, με πολλές γυναίκες πλέον να αναζητούν μια πιο ήπια" ζωή: να μένουν στο σπίτι, να μεγαλώνουν παιδιά και να εκτελούν τα συζυγικά τους καθήκοντα, ενώ ο σύντροφός τους εργάζεται για να συντηρήσει την οικογένεια.
Το περιεχόμενο των tradwives (από το traditional wife – παραδοσιακή σύζυγος), όπως αποκαλείται, έχει σημειώσει κατακόρυφη αύξηση δημοτικότητας τα τελευταία χρόνια, με τα σχετικά hashtags στο TikTok να συγκεντρώνουν πάνω από 300 εκατομμύρια προβολές. Ρομαντικοποιώντας συχνά μια πιο απλή εποχή, μια ανάλυση που διεξήγαγε το King's College του Λονδίνου διαπίστωσε ότι, από τα 250 δημοφιλέστερα βίντεο "tradwife" στο TikTok, το 89,2% χρησιμοποιούσε νοσταλγική εικονογραφία ή μουσική. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι η ίδια ανάλυση έδειξε πως το 42,4% προωθούσε ρητά τους παραδοσιακούς ρόλους των φύλων.
Παράλληλα με αυτό το αμφιλεγόμενο κίνημα, παρατηρείται μια αύξηση στη λογοτεχνία που εξερευνά το εν λόγω φαινόμενο. Το ντεμπούτο μυθιστόρημα της Caro Claire Burke με τίτλο Yesteryear, το οποίο σημείωσε τη viral επιτυχία που κάθε συγγραφέας ονειρεύεται, είναι το πιο γνωστό και επιτυχημένο. Το βιβλίο εστιάζει στη Natalie Heller Mills, η οποία περιγράφει τον εαυτό της ως "τη μητέρα που κάθε γυναίκα ήθελε να είναι και τη σύζυγο στην οποία κάθε άνδρας ήθελε να επιστρέφει". Η ίδια προωθεί τον παραδοσιακό αμερικανικό τρόπο ζωής στους εκατομμύρια ακολούθους της στο Instagram, δημοσιεύοντας περιεχόμενο για την ανατροφή των έξι παιδιών της με τον καουμπόη σύζυγό της στη φάρμα τους, το Yesteryear.
Ωστόσο, οι ρωγμές στην επιφάνεια της δήθεν τέλειας ζωής της Natalie αρχίζουν να εμφανίζονται όταν, όπως φαίνεται, μεταφέρεται πίσω στον 19ο αιώνα για να ζήσει αυθεντικά τον τρόπο ζωής που πουλούσε ψευδώς στους θαυμαστές της. Παρόλο που στοιχεία του Yesteryear λειτουργούν ως παρωδία του κινήματος των tradwives, η Burke ενδιαφέρεται λιγότερο για τις ίδιες τις παραδοσιακές συζύγους και περισσότερο για τον διάλογο που έχει προκαλέσει το κίνημα.
"Με νοιάζουν οι συζητήσεις για τη μητρότητα, την εξουσία, τη δυναμική του γάμου και το τι σημαίνει αυτό για εμάς ως κοινωνία", αναφέρει στο Harper’s Bazaar. "Μιλάμε για τους ρόλους των φύλων ως μια αντιδραστική λύση σε προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν οικονομικά. Η ιδέα της tradwife που βλέπουμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι πραγματικά μυθοπλασία, οπότε φαινόταν το τέλειο θέμα για να εξερευνηθεί μέσω της μυθοπλασίας".
Η ιδέα ότι οι tradwives προβάλλουν κάτι τεχνητό είναι κάτι που η Burke εξετάζει μέσω της Natalie, η οποία είναι ένα ζωντανό πλέγμα αντιφάσεων. Η Natalie ισχυρίζεται ότι είναι "τέλεια στο να ζει", αλλά αισθάνεται συνεχώς την ανάγκη να μειώνει τους γύρω της. Η Reena, η συμφοιτήτριά της από το κολλέγιο, λειτουργεί ως αφηγηματικός αντίποδας και συναισθηματικός σάκος του μποξ για τη Natalie, καθώς η τελευταία επαναλαμβάνει συνεχώς στον εαυτό της ότι η δική της ζωή είναι πιο επιτυχημένη και επιθυμητή. Η Natalie προσπαθεί επίσης να είναι ευγενική και φιλάνθρωπη, αν και με έναν εντελώς επιφανειακό τρόπο.
"Αν η Natalie ήταν υπαρκτό πρόσωπο, πιθανότατα θα την απέφευγα με κάθε τρόπο", λέει η Burke. "Είναι ένας χαρακτήρας που ήξερα ότι πολλοί αναγνώστες θα έβρισκαν δύσκολο. Αλλά διασκέδασα πολύ γράφοντάς την".
Το Yesteryear είναι το πρώτο από μια σειρά βιβλίων με θέμα τις tradwives που κυκλοφορούν φέτος: Το επικείμενο Trad Wife της Saratoga Schaefer είναι ένα μυθιστόρημα με θέμα την τεκνοποίηση, ενώ το ομώνυμο μυθιστόρημα Trad Wife της Sarah Langan παρακολουθεί μια δημοσιογράφο που γράφει το προφίλ μιας επιδραστικής influencer. Ωστόσο, η τεράστια επιτυχία του Yesteryear ακολουθεί το Everyone is Lying To You της Jo Piazza, ένα από τα πρώτα μυθιστορήματα που εξέτασαν το φαινόμενο, τοποθετώντας την υποκουλτούρα των tradwives στο πλαίσιο ενός μυθιστορήματος μυστηρίου.
Παρόλο που η Piazza ανησυχεί για τις ευρύτερες πολιτικές προεκτάσεις της δημοτικότητας των tradwives, κατανοεί την απήχηση αυτού που πουλούν. "Ζούμε σε ένα σύστημα που δεν εξυπηρετεί τις γυναίκες και τις μητέρες", αναφέρει. "Μας είπαν ότι μπορούμε να τα κάνουμε όλα. Όλες μας ισορροπούμε ανάμεσα σε πολλές δουλειές χωρίς να αμειβόμαστε σωστά. Οι γυναίκες έχουν εξαντληθεί , και η βασική ιδέα του να είσαι tradwife, να επιστρέφεις στη φύση και να παρατάς τη δουλειά σου, φαντάζει πολύ καθησυχαστική".
Αυτό είναι κάτι που το Yesteryear εξερευνά εύστοχα μέσω του χαρακτήρα της Shannon, η οποία χρησιμοποιεί τη μεταφορά του "λαβύρινθου". "Κανένας άνθρωπος που γνωρίζω δεν θέλει να ξοδέψει τη μία και μοναδική, μαγική ζωή του κάνοντας τον πλασιέ για κάποιον δισεκατομμυριούχο της τεχνολογίας", λέει στη Natalie. "Αυτό που θέλουν είναι αυτό που έχεις εσύ, Natalie: ελευθερία".
"Γνωρίζω τόσες πολλές σύγχρονες, έξυπνες γυναίκες με καριέρα που ακολουθούν το λογαριασμό Ballerina Farm", προσθέτει η Piazza.
Η Hannah Neeleman (η δημιουργός πίσω από το Ballerina Farm) και η Nara Smith είναι δύο από τις πιο πρωτοκλασάτες influencers που συνδέονται με το κίνημα των tradwives – ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι και οι δύο προσπαθούν να κρατήσουν αποστάσεις από αυτό και καμία δεν έχει αυτοπροσδιοριστεί άμεσα ως tradwife. Τόσο η Neeleman όσο και η Smith θεωρούν τους εαυτούς τους επιχειρηματίες που διευθύνουν αυτοκρατορίες lifestyle.
Ακόμα κι έτσι όμως, η ζωή που προβάλλουν πολλές tradwife influencers στο διαδίκτυο είναι εντελώς ανέφικτη για τη μέση γυναίκα.
"Αυτοί οι λογαριασμοί αφαίρεσαν εντελώς τον σκληρό μόχθο από την πραγματική εργασία στο σπίτι και την ανατροφή των παιδιών", εξηγεί η Piazza. "Έχω πάρει συνεντεύξεις από influencers, mum influencers και tradwives, και αυτό που ανακάλυψα ήταν τα ψέματα και η εξαπάτηση πίσω από τους λογαριασμούς: εικονολήπτες, νταντάδες, οικιακές βοηθοί, δάσκαλοι για κατ' οίκον εκπαιδευση, μέχρι και το γεγονός ότι ορισμένες από αυτές τις γυναίκες νοικιάζουν εντελώς ξεχωριστά σπίτια αποκλειστικά για να γυρίζουν το περιεχόμενό τους. Βρίσκονται πάνω σε ένα σκηνικό γεμάτο ψέματα".
Η Piazza εκφράζει επίσης ανησυχίες για το πώς το περιεχόμενο που σχετίζεται με την επιστροφή στη φάρμα και την αυτονομία οικειοποιείται από τη δεξιά παράταξη, λειτουργώντας ως δίαυλος για την εισαγωγή των χρηστών σε επικίνδυνες και οπισθοδρομικές αφηγήσεις. "Αυτό το κίνημα επηρεάζει την πολιτική μας", λέει. "Η δεξιά έχει κάνει καλή δουλειά στο να κάνει αυτόν τον τρόπο ζωής να φαίνεται ελκυστικός και ειδυλλιακός σε έναν κόσμο όπου τόσοι άνθρωποι παλεύουν να τα βγάλουν πέρα. Έχουν επαναπροσδιορίσει την έννοια της θηλυκότητας και της ενδυνάμωσης γύρω από την επιλογή σου να παραιτηθείς από τη δουλειά σου και να μείνεις στο σπίτι".
Το 59% των νεαρών γυναικών θεωρεί ότι το περιεχόμενο των tradwives έχει αρνητικό αντίκτυπο στην κοινωνία.
Αυτή η δεξιά επιρροή ή η ευθυγράμμιση με αυτήν ενδέχεται να είναι ο λόγος που ορισμένοι παρατηρητές απομακρύνονται από το φαινόμενο. Έρευνα του King’s College του Λονδίνου διαπίστωσε ότι ενώ οι νεαρές γυναίκες απολαμβάνουν την αισθητική του, ανησυχούν για τις ευρύτερες κοινωνικές του επιπτώσεις.
Η Burke κατανοεί τη γοητεία του περιεχομένου των tradwives, αλλά τονίζει ότι μπορείς να ακολουθείς ορισμένες influencers χωρίς απαραίτητα να προσυπογράφεις τις ιδέες τους. "Πουλάνε μια όμορφη φαντασίωση, τέλεια συσκευασμένη για τον αλγόριθμο", αναφέρει. Προσθέτει ωστόσο ότι, παρόλο που ορισμένα στοιχεία του Yesteryear φαίνονται επικριτικά (και η ίδια έχει δεχτεί απειλές για τα γραφόμενά της), έχει λάβει επίσης επαίνους από πιο συντηρητικές γυναίκες.
"Από όσο καταλαβαίνω, υπάρχουν θρησκευτικοί και συντηρητικοί κύκλοι που βλέπουν το Yesteryear ως μια ιστορία για την κουλτούρα των social media ή ως ένα βιβλίο για το πώς είναι να παντρεύεσαι το λάθος άτομο. Άλλοι το βλέπουν ως προειδοποίηση για την απάτη και λένε: "Εμείς δεν είμαστε ψεύτικοι, αλλά η Natalie είναι"".
Τι πιστεύουν όμως οι ίδιες οι influencers της οικιακής οικονομίας για αυτή την έξαρση της λογοτεχνίας γύρω από τις tradwives; Η Victoria Yost, η οποία διαχειρίζεται τις σελίδες Thyme and Tenderness στα social media με 90.000 ακολούθους, φαίνεται να συμφωνεί με την ανάλυση της Burke. Παρόλο που έχει αποστασιοποιηθεί από τον τίτλο "tradwife" τα τελευταία χρόνια, ελπίζει να επαναφέρει τη λέξη με πιο θετικό πρόσημο.
"Απόλαυσα το βιβλίο", εξηγεί. "Το συζητούσα με μερικές φίλες μου από την κοινότητα και είναι προφανές ότι υπάρχει μια ομάδα δημιουργών περιεχομένου που γίνονται influencers για τους λάθος λόγους. Μπορείς να καταλάβεις αυτά τα αρνητικά συναισθήματα μέσα από το περιεχόμενό τους. Το είδα αυτό στη Natalie, ως κάποια που μπήκε στον χώρο της δημιουργίας περιεχομένου με απώτερα κίνητρα".
Η ίδια η Yost μπήκε σε αυτόν τον χώρο στα 22 της, αφού παντρεύτηκε τον σύντροφό της και παραιτήθηκε από τη δουλειά της λόγω επαγγελματικής εξουθένωσης. Καθώς μάθαινε πώς να διευθύνει ένα σπίτι, άρχισε να δημιουργεί η ίδια περιεχόμενο – το οποίο γιγαντώθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
"Ο σκοπός ήταν πάντα να βοηθήσουμε άλλες γυναίκες", λέει. "Αλλά υπήρξε μια στροφή καθώς το φαινόμενο έγινε πιο δημοφιλές. Άρχισα να βλέπω μια τάση νεότερων γυναικών που εμφανίζονταν στο διαδίκτυο μοιράζοντας πολύ οπισθοδρομικές ρητορικές και απολυτότητες χωρίς ίχνος ενσυναίσθησης, και το περιεχόμενο που ανέβαζαν δεν ήταν βοηθητικό. Ήταν περισσότερο: "κοιτάξτε με, αγοράστε το σεμινάριό μου, αγοράστε το e-book μου". Ορισμένες δημιουργοί εκμεταλλεύονται το πολιτικά φορτισμένο κλίμα, πράγμα που οδήγησε σε αυτή την πολύ επιβλαβή απεικόνιση των tradwives".
Τώρα, η Yost δηλώνει πιο προσεκτική σχετικά με το τι μοιράζεται στο διαδίκτυο, ειδικά όσον αφορά τα παιδιά της. "Δεν ανησυχώ για το αν θα αποκαλέσω τον εαυτό μου tradwife, επειδή ξεκαθαρίζω πάντα τις θέσεις μου. Αλλά είμαι πιο προσεκτική με την οικογενειακή μου ζωή. Δεν θέλω τα παιδιά μου να μεγαλώσουν και να ντραπούν για κάτι που έχω δημοσιεύσει". Καθώς η Yost ελπίζει να "καθαρίσει" τον τίτλο της tradwife από κακόβουλους παράγοντες, η αντιπαράθεση γύρω από αυτή την υποκουλτούρα είναι ο λόγος που πολλοί προσπαθούν πλέον να αποστασιοποιηθούν.
"Διανύουμε μια πολύ αντιδραστική περίοδο στην πολιτική", καταλήγει η Burke. "Η δεκαετία του 2010 με το κίνημα #MeToo ήταν μια μεγάλη δεκαετία για τον φεμινισμό και νομίζω ότι τώρα βιώνουμε την αντίδραση σε αυτό. Το εκκρεμές ελπίζω να επιστρέψει πίσω. Η έννοια της tradwife θα εξελιχθεί".
"Νομίζω ότι επιτέλους βλέπουμε μια στροφή προς μεγαλύτερη αυθεντικότητα και τις γυναίκες να εκφράζουν την οργή τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης", συμφωνεί η Piazza. "Είναι σημαντικό να μπορούμε να επεξεργαστούμε αυτές τις έννοιες μέσω της λογοτεχνίας, καθώς μας βοηθά να κατανοήσουμε κάτι που μας έχει διχάσει τόσο πολύ".
