Ίχνη Ανθρώπων | Ένα νέο βιβλίο – λεύκωμα αφιερωμένο στη διαφορετική ματιά του Γιάννη Ψιλάκη

Ο φακός του Γιάννη Ψιλάκη ήταν ανθρωποκεντρικός. Άλλωστε, η οπτική ενός πολυταξιδεμένου ατόμου δεν μπορεί παρά να έχει ως επίκεντρο τον άνθρωπο. Όπως ο τελευταίος κινείται, επιβιώνει, εξελίσσεται, αλλάζει μαζί με το κοινωνικό σύνολο του οποίου συνιστά μέρος. Να μην καταγράφει απλά τη φιγούρα, αλλά τη ζωή και την ιστορία μέσα από το υποκείμενο που κατέχει την κεντρική θέση του κάδρου. 

Ο σπουδαίος Έλληνας φωτογράφος και εξερευνητής έκανε ακριβώς αυτό. Αποφεύγοντας τις σκηνοθετημένες λήψεις, ο Ψιλάκης προτιμούσε να αποτυπώνει αυθόρμητες στιγμές. Με τον τρόπο αυτό, οι εικόνες του μετατρέπονταν σε αυθεντικά στιγμιότυπα ζωής, με μία φυσικότητα εφάμιλλη της κίνησης του ανθρώπου και της ατμόσφαιρας του κάθε περιβάλλοντος και τοπίου.

Αν παρατηρήσει κανείς τις φωτογραφίες του από κοντά, θα διαπιστώσει ότι η τέχνη του είχε επίσης έντονο αφηγηματικό χαρακτήρα. Κάθε εικόνα αφηγείται μια μικρή ιστορία και προσκαλεί τον θεατή να ανακαλύψει τον πολιτισμό, τις συνθήκες ζωής και τα συναισθήματα των ανθρώπων που απεικονίζονται μέσα από ένα περίτεχνο κράμα καλλιτεχνικής αισθητικής, φωτογραφικής τεκμηρίωσης και μία ασύγκριτη αξιοποίηση του φυσικού φωτός.

Στο φωτογραφικό λεύκωμα, ένα αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας και δράσης του Μουσείου Μπενάκη, του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννα Λάτση και της οικογένειας Τίτη Ψιλάκη, Ίχνη Ανθρώπων, η τέχνη του ξεχωριστού αυτού Έλληνα επανέρχεται στο σήμερα – αν και τα σπουδαία έργα δεν χάνονται ποτέ στη διαδρομή του χρόνου. 

Κάθε σελίδα του βιβλίου αποτελεί μια στάση σε έναν κόσμο γεμάτο διαφορετικές παραδόσεις, αλλά και κοινά συναισθήματα. Παιδιά που παίζουν, άνθρωποι που εργάζονται, ηλικιωμένοι που αφηγούνται σιωπηλά την ιστορία τους μέσα από τις ρυτίδες του προσώπου τους. Οι εικόνες δεν παρουσιάζουν απλώς τόπους, αλλά αποτυπώνουν τη δύναμη, την αξιοπρέπεια και την ομορφιά της ανθρώπινης ύπαρξης. 

Η έκδοση αυτή, βασισμένη σε εξαιρετικά πλούσιο και αδημοσίευτο φωτογραφικό υλικό, προερχόμενο από διάφορα σημεία του πλανήτη (Ανατολική Ασία, Νησιά του Ειρηνικού, Νότια Αμερική, Αφρική), και συνοδευόμενη από τις λέξεις της Ελένης Αθανασίου, φιλοδοξεί να συμπληρώσει την πρώτη εκείνη προσπάθεια, αναδεικνύοντας τη συμβολή του φωτογράφου στην αποτύπωση ζωντανών μαρτυριών ενός πολιτισμικού και υπαρξιακού αποτυπώματος που αφηγείται την ιστορία της ανθρώπινης περιπλάνησης. Και καθιστά με έναν νοσταλγικό τρόπο τη ματιά του αενάως παρούσα.