Dora Maar | Η κληρονομιά της μούσας του Picasso

Η συμβολή της στη μόδα και τη φωτογραφία.

Όταν η σχέση της Dora Maar και του Picasso έφτασε στο τέλος της, η πρώτη βίωσε ένα breakdown και έγινε ερημίτισσα ή τουλάχιστον κάπως έτσι είναι η αφήγηση της ιστορίας. Στην πραγματικότητα όμως, το έργο της Γαλλίδας-Κροάτισας καλλιτέχνιδος είναι πολύ πιο εντυπωσιακό από τις ιστορίες της προσωπικής της ζωής.

Γεννημένη ως Henriette Theodora Markovitch το 1907, η Maar γνώρισε τον μεγάλο Ισπανό ζωγράφο το χειμώνα του 1935 και οι δυο τους ζωγράφισαν πολλά πορτραίτα μεταξύ τους κατά τη διάρκεια της ταραχώδους σχέσης τους -  συχνά δούλευαν μαζί στο σκοτεινό δωμάτιο της Maar και στο στούντιο του Picasso. Η Maar απαθανατίζεται στον διάσημο πίνακα του Πικάσο, Weeping Woman (1937).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Αν και είναι αλήθεια ότι ο χωρισμός τους συνέβαλε στην κατάρρευση της Maar μετά τον Β 'Παγκόσμιο Πόλεμο και την αποχώρησή της από τους καλλιτεχνικούς κύκλους της δεκαετίας του 1950, η Maar συνέχισε να κάνει δουλειά, εστιάζοντας την προσοχή της στα τοπία γύρω από το σπίτι της, που πήραν τη μορφή αφηρημένων ζωγραφικών έργων (μοιράστηκε το χρόνο της μεταξύ Παρισιού και γαλλικού νότου). Η Maar ζωγράφισε επίσης πολλές νεκρές φύσεις. Δεκαετίες αργότερα, στα '80s, επέστρεψε στη φωτογραφία, παράγοντας φωτογραφίες χωρίς κάμερα και παραβιάζοντας ορισμένα αρνητικά με δημιουργικούς τρόπους - ξύσιμο και ζωγραφική πάνω τους ή διαβρώνοντάς τα με οξύ.

Παρά το επιχειρηματικό πνεύμα και τη δέσμευση της Maar στην τέχνη της, το έργο της δεν έλαβε ποτέ την προσοχή που του άξιζε, μέχρι που η Tate Modern ανέλαβε να φωτίσει την κληρονομιά της. Στην ομώνυμη έκθεση που φιλοξενήθηκε μερικούς μήνες πριν στη γκαλερί, παρουσιάστηκαν περισσότερα από 200 έργα από όλη την καριέρα της  Maar, ακολουθώντας μια παλιότερη ρετροσπεκτίβα από το Κέντρο Πομπιντού στο Παρίσι. "Μέρος της σκέψης πίσω από την έκθεση είναι να σκεφτούμε τη Maar ως κάποια που έχει μυθολογηθεί, της οποίας η εικόνα έχει χρησιμοποιηθεί, ειδικά στο Weeping Woman. Αλλά πόσα γνωρίζουμε για αυτήν, πόσο μακριά μπορούμε να φτάσουμε πέρα από αυτό;" είχε δηλώσει η Emma Lewis, βοηθός επιμελήτρια στην Tate Modern.

457435782
"Dora Maar", Picasso Museum

Η συμβολή της Dora Maar στη μόδα και τη διαφήμιση

Η Maar σπούδασε ζωγραφική και διακοσμητικές τέχνες πριν στραφεί στη φωτογραφία και κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930 εργάστηκε ως επαγγελματίας φωτογράφος, καινοτομώντας στη μόδα και το γυμνό, ενώ είχε αναλάβει επίσης πορτρέτα και παραγγελίες για διαφημιστικές καμπάνιες. Μία από τις πιο εμβληματικές δημιουργίες της είναι η Les années vous guettent, μια εικόνα κατασκευασμένη από δύο αρνητικά που πιθανότατα δημιουργήθηκε για μια κρέμα αντιγήρανσης. Συχνά, βάζοντας τις φίλες της σε ρόλο μοντέλων, η Maar δημιούργησε μια μελέτη γύρω από το γυμνό, χρησιμοποιώντας και το μοντέλο Assia Granatouroff. Αν και οι γυμνές εικόνες δεν ήταν εντελώς ασυνήθιστες για την εποχή, ήταν αρκετά τολμηρές. Φωτογραφίες όπως της Assia, το 1934, που θεωρούνταν λίγο ριψοκίνδυνες τότε, δείχνουν πώς οι γυναίκες φωτογράφοι, συμπεριλαμβανομένης της Maar, δεν φοβόντουσαν να εντρυφίσουν στο γυμνό και την ερωτική τέχνη.

Οι πρώτες fashion αποστολές της Maar για το περιοδικό μόδας του Jacques Heim πραγματοποιήθηκαν αρκετά νωρίς στην καριέρα της το 1932 ενώ μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο επέστρεψε στη μόδα, δημιουργώντας  textile designs για τον οίκο. Στη λίστα των διάσημων πελατών της ήταν επίσης οι Jeanne Lanvin, Elsa Schiaparelli, Jean Patou, Madeleine Vionnet και Chanel.

Πολιτική, ακτιβισμός και η σχέση της με τους Σουρεαλιστές

Η πολιτική και ο ακτιβισμός ήταν αναπόσπαστα κομμάτια της δουλειάς της. Κατά τη δεκαετία του '30, η Maar συμμετείχε πολιτικά και κοινωνικά σην ακροαριστερά και ήταν μία από τους λίγους φωτογράφους που προσκλήθηκαν στον εσωτερικό κύκλο των Σουρεαλιστών, δημιουργώντας τα πορτρέτα των πιο σημαντικών προσώπων του κινήματος, συμπεριλαμβανομένων των André Breton, Paul και Nusch Eluard.

Η ματιά της Maar για το σουρεαλιστικό είναι προφανής όχι μόνο στις φωτογραφίες της μόδας και στο διαφημιστικό της έργο της, ή ακόμα και στις συνεργασίες της με τους σουρεαλιστές στις αρχές των '30s, αλλά και στις εικόνες που τράβηξε σε μερικές από τις φτωχότερες γειτονιές του Παρισιού, της Βαρκελώνης και του Λονδίνου, περίπου την ίδια περίοδο. Όπως οι σουρεαλιστές σύντροφοί της που απολάμβαναν να περιπλανιούνται σε ελικοειδείς δρόμους ελπίζοντας να έρθουν αντιμέτωποι με φανταστικά γεγονότα, έτσι και η Maar άφηνε πίσω της το αστικό περιβάλλον για είναι ανοιχτή σε ό,τι μαγικό μπορούσε να βρεθεί μπροστά της. Οι πίνακες της Maar που δημιουργήθηκαν τόσο κατά τη διάρκεια της σχέσης της με τον Πικάσο, όσο και τις δεκαετίες που ακολούθησαν, υπαινίχθηκαν επίσης την αγάπη της για όλα τα σουρεαλιστικά πράγματα, καθώς αγκαλιάζουν την αφαιρετικότητα και απεικονίζουν μαγικούς, ονειρικούς κόσμους.