Για χρόνια, η ανοιχτή κουζίνα και το μεγάλο σαλόνι αποτελούσαν το "ιερό δισκοπότηρο" της εσωτερικής αρχιτεκτονικής. Τα μεσοτοιχία γκρεμίστηκαν, ενώ οι κουζίνες, οι τραπεζαρίες και οι καναπέδες ευθυγραμμίστηκαν σε έναν ενιαίο, μεγάλο χώρο. Μόνο που στην καθημερινότητα, ανάμεσα στην τηλεργασία, τα παιδιά, τη φασαρία, αυτός ο τεράστιος κοινόχρηστος χώρος άρχισε να δείχνει τα όριά του. Σήμερα, πολλοί σχεδιαστές εσωτερικών χώρων κάνουν λόγο για μια πραγματική "κούραση" από τη φιλοσοφία του open plan.
Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο, ένας νέος τρόπος οργάνωσης του καθιστικού αρχίζει να κερδίζει έδαφος στα περιοδικά διακόσμησης και το TikTok.
Οι αγγλόφωνοι τον ονομάζουν broken floor plan (σπασμένη κάτοψη) δηλαδή μια διαρρύθμιση ημι-ανοιχτών χώρων που οριοθετεί το σαλόνι, χωρίς όμως να επιστρέφει στη λογική των παλιών, κλειστών και μικρών δωματίων. Το σαλόνι παραμένει οπτικά συνδεδεμένο με την κουζίνα, αλλά κάθε ζώνη αποκτά μια σαφέστερη λειτουργία. Πρόκειται για μια ιδέα που αλλάζει την καθημερινότητα περισσότερο από όσο φανταζόμαστε.
Ένα λειτουργικό καθιστικό χωρίς τους περιορισμούς του open plan
Συγκεκριμένα, η "σπασμένη" κάτοψη αποτελεί μια υβριδική διάταξη ανάμεσα στο κλειστό δωμάτιο και τον απόλυτα ανοιχτό χώρο. Ο συνολικός όγκος παραμένει ενιαίος, αλλά χρησιμοποιούνται εσωτερικές καμάρες, χαμηλά χωρίσματα, αλλαγές επιπέδου στο δάπεδο ή γυάλινες τζαμαρίες (εσωτερικά παράθυρα) για να σχεδιαστούν οι επιμέρους ζώνες.
Για παράδειγμα, ο καναπές μπορεί να τοποθετηθεί με την πλάτη γυρισμένη προς την τραπεζαρία, δημιουργώντας μια πιο ζεστή και αυτόνομη γωνιά για συζήτηση. Χαμηλά έπιπλα αποθήκευσης, πάγκοι ή βιβλιοθήκες διπλής όψης λειτουργούν επίσης ως "μαλακά" όρια που καθορίζουν τις χρήσεις του χώρου, χωρίς να εμποδίζουν το φυσικό φως.
Οι διακοσμητές επιμένουν ότι ο στόχος δεν είναι η επιστροφή στους σκοτεινούς διαδρόμους και τις πόρτες σε κάθε δωμάτιο. Η βασική αρχή είναι να διατηρηθεί η άνετη κυκλοφορία φιλτράροντας ταυτόχρονα τα βλέμματα και τον θόρυβο.
Ακόμα και μερικά σκαλοπάτια μπορούν να σηματοδοτήσουν τη μετάβαση σε ένα "βυθισμένο" σαλόνι (το περίφημο sunken living room της δεκαετίας του '70), φέρνοντας μια αγαπημένη ρετρό τάση στο σήμερα.
Γιατί η "σπασμένη" κάτοψη είναι τόσο ελκυστική
Ο πρώτος και βασικότερος λόγος είναι η ακουστική άνεση. Το να ζεις και να εργάζεσαι σε ένα μεγάλο δωμάτιο όπου συμπίπτουν ταυτόχρονα οι βιντεοκλήσεις της δουλειάς, τα διαβάσματα των παιδιών και ο θόρυβος μιας ηλεκτρικής σκούπας-ρομπότ ή του μαγειρέματος, μπορεί γρήγορα να γίνει εξαντλητικό.
Τα γυάλινα χωρίσματα, οι συρόμενες πόρτες που κρύβονται μέσα στον τοίχο (χωνευτές) ή τα έξυπνα χωρίσματα απορροφούν ένα μεγάλο μέρος του θορύβου, χωρίς να απομονώνουν πλήρως τον χρήστη. Περιοδικά όπως το House Beautiful και το Good Housekeeping παρουσιάζουν αυτή την τάση ως τον απόλυτο τρόπο να κερδίσει κανείς λίγη ιδιωτικότητα, χωρίς να θυσιάσει τις οικογενειακές στιγμές.
Ένα ακόμη επιχείρημα που γοητεύει τους λάτρεις του design είναι η αισθητική ελευθερία. Όταν ολόκληρο το σπίτι είναι ορατό με μια μόνο ματιά, κάθε έπιπλο και κάθε χρώμα πρέπει να ταιριάζουν απόλυτα μεταξύ τους. Όμως σε ένα ημι-ανοιχτό σαλόνι, η γωνιά του καναπέ μπορεί να αποκτήσει μια πιο ζεστή χρωματική παλέτα, ένα παχύ χαλί και πλούσιες κουρτίνες, την ώρα που η κουζίνα παραμένει μίνιμαλ και λειτουργική.
Πώς να υιοθετήσετε την τάση στο δικό σας σαλόνι
Αν το σπίτι σας έχει ήδη ανοιχτή διαρρύθμιση (open plan), οι πιο απλές και άμεσες λύσεις κρύβονται στη σωστή τοποθέτηση των επίπλων. Συχνά αρκεί να τοποθετήσετε τον καναπέ κάθετα στον τοίχο, να στρώσετε ένα μεγάλο χαλί που θα οριοθετεί αποκλειστικά την περιοχή της τηλεόρασης ή να βάλετε μια χαμηλή κονσόλα ή ραφιέρα ακριβώς πίσω από την πλάτη του καναπέ για να δημιουργήσετε μια ξεκάθαρη ζώνη.
Παράλληλα, μια σειρά από κρεμαστά φωτιστικά πάνω από την τραπεζαρία, σε συνδυασμό με επιτραπέζια ή επιδαπέδια φωτιστικά δίπλα στον καναπέ, ενισχύουν οπτικά αυτόν τον διαχωρισμό, δημιουργώντας αυτόνομες "νησίδες" φωτός.
Αν πάλι σχεδιάζετε μια πιο ριζική ανακαίνιση, οι επιλογές πολλαπλασιάζονται. Πολλοί αρχιτέκτονες προτείνουν τη δημιουργία μιας κομψής εσωτερικής καμάρας ανάμεσα στην είσοδο και το καθιστικό, ή την κατασκευή ενός χαμηλού μεσοτοιχίου ανάμεσα στο σαλόνι και την τραπεζαρία.
Μια άλλη εξαιρετική λύση είναι οι συρόμενες, χωνευτές πόρτες (που κρύβονται μέσα στον τοίχο): μένουν ανοιχτές κατά τη διάρκεια των οικογενειακών γευμάτων και κλείνουν ερμητικά όταν έρθει η ώρα για τηλεργασία και απόλυτη συγκέντρωση.
Σε κάθε περίπτωση, το ζητούμενο είναι η σωστή ισορροπία: αρκετός διαχωρισμός για να εξασφαλίζεται η ηρεμία, αλλά και αρκετή συνέχεια ώστε να μη χαθούν το πολύτιμο φυσικό φως και η αίσθηση της ευρυχωρίας.
