Μπορεί να είναι η Εβδομάδα Μόδας Υψηλής Ραπτικής για πάντα ψηφιακή;

Μπορεί οι κριτικοί μόδας και οι editors να απογοητεύτηκαν που δεν βρέθηκαν στην πρώτη σειρά, όμως το πραγματικό κοινό της υψηλής ραπτικής, οι πελάτες, είναι ακόμα εκεί με τον ίδιο ενθουσιασμό.

Τον περασμένο Απρίλιο η Tamara Ralph, του οίκου Ralph & Russo, σχεδίασε ένα τελείως διαφορετικό concept για τη συλλογή υψηλής ραπτικής αυτής της σεζόν, η οποία επρόκειτο να παρουσιαστεί στην αντίστοιχη Εβδομάδα Μόδας στο Παρίσι. Τελικά όμως συνέβη η πανδημία και το lockdown. Άρα όλα έπρεπε να μεταφερθούν σε digital περιβάλλον.

"Με όλα αυτά που συνέβαιναν στον κόσμο όλο αυτό που ετοιμάζαμε δεν φαινόταν σωστό, έτσι αποφασίσαμε να αλλάξουμε οπτική” εξηγεί. Ο οίκος δημιούργησε ένα avatar, τη Hauli, που εξυπηρετεί δύο ρόλους: είναι το μοντέλο που φόρεσε αυτές τις δημιουργίες υψηλής ραπτικής, αλλά έγινε και η μούσα του οίκου.

Πρόκειται για μια τελείως νέα λογική. Ολόκληρη η βιομηχανία της μόδας υιοθέτησε μια digital fast-track οπτική προκειμένου να προσαρμοστεί και να δημιουργήσει τελικά μια διαφορετική εβδομάδα μόδας.

Τον Ιούνιο αυτή του Λονδίνου, ήταν gender neutral και ψηφιακή (συμπεριλαμβάνοντας στο πρόγραμμά της μικρά films, ποίηση, lookbooks και πολλά ακόμα στην πλατφόρμα που δημιουργήθηκε γι' αυτό το σκοπό) και τον Μάιο, η Federation Haute Couture et de la Mode ανακοίνωσε ότι κάτι αντίστοιχο επρόκειτο να συμβεί και για την Εβδομάδα Μόδας Υψηλής Ραπτικής στο Παρίσι. Το ready-to-wear βέβαια είναι κάτι τελείως διαφορετικό από την haute couture.

Η διαφορά εντοπίζεται κυρίως στις αμέτρητες εργατοώρες, στη λεπτομέρεια και στην προσοχή που απαιτείται για να φτάσουν στην τελική τους μορφή όλα αυτά τα κομμάτια. Απαραίτητο για τη διαδικασία είναι και το fitting, ενώ το αποτέλεσμα στις πωλήσεις έχει να κάνει αποκλειστικά με το τι θέλει ο πελάτης, καθώς τα ρούχα ράβονται κατά παραγγελία και κοστίζουν πάρα πολύ. Με το lockdown, τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς αλλά και το social distancing, η couture αντιμετωπίζει ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα. Πώς θα μπορέσει να λειτουργήσει σ' αυτές τις συνθήκες;

"Η couture περιλαμβάνει μια προσωπική σχέση μεταξύ του οίκου και των πελατών του” εξηγεί ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Schiaparelli, Daniel Roseberry, ο οποίος βρέθηκε "παγιδευμένος” στη Νέα Υόρκη, μακριά από το Παρίσι, την ομάδα και το ατελιέ του, τα οποία του λείπουν πολύ. "Επηρεαστήκαμε όσο ο υπόλοιπος κόσμος, έπρεπε να πατήσουμε παύση στις δραστηριότητές μας και να βάλουμε σε προτεραιότητα τον εαυτό μας και την ομάδα μας. Ήταν αδύνατο να ολοκληρώσουμε τις παραγγελίες που είχαμε σε ρούχα υψηλής ραπτικής.”

"Ένα μεγάλο κομμάτι του χώρου μας είναι το bridal και, φυσικά, οι γάμοι προγραμματίστηκαν ξανά, περισσότερο από ότι ακυρώθηκαν, οπότε συνεχίζουμε να δουλεύουμε πολύ στενά με τους πελάτες μας, παρόλο που η διαδικασία έχει αλλάξει” περιγράφει η Ralph. Πλέον το Zoom χρησιμοποιείται για e-fittings και ραντεβού. "Όταν επιβλήθηκε lockdown στη Βρετανία, είχαμε πολλές παραγγελίες πελατών σε εξέλιξη και οι περισσότεροι ήθελαν να συνεχίσουμε κανονικά. Φυσικά αναγκαστήκαμε να προσαρμόσουμε τα χρονοδιαγράμματα καθώς το ατελιέ μας ήταν κλειστό και η ομάδα μας δούλευε από μακριά, όταν αυτό ήταν δυνατό.”

Ο Rolland παρατήρησε το πώς επηρέασε όλο αυτό και τα σχέδιά του. "Τα φορέματά μου είναι πλέον πιο structured, είναι πιο προστατευτικά, θυμίζουν cocoon dresses. Ίσως αυτό σημαίνει ότι θα ήθελα μεγαλύτερη προστασία; Ή μήπως ψάχνω περισσότερα; Δεν ξέρω, είναι σαν να κάνω ψυχοθεραπεία, couture ψυχοθεραπεία!”

Στον οίκο Viktor & Rolf τα ζητήματα ήταν παρόμοια. "Στην αρχή νιώσαμε να παραλύουμε από την κατάσταση και δεν ήμασταν σίγουροι για το πώς θα έπρεπε να προχωρήσουμε, γιατί σκεφτήκαμε, είναι όντως καιρός για μόδα; Είναι καιρός για υψηλή ραπτική; Μήπως πρέπει να σκάσουμε για λίγο;” λέει ο Viktor Horsting. "Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν το να είμαστε δημιουργικοί και στη συνέχεια σκεφτήκαμε πως αν είναι να σχεδιάσουμε, θα πρέπει να είναι για όλα αυτά τα συναισθήματα που βιώνουμε” συμπληρώνει ο Rolf Snoeren.

Παρόλο που γι' αυτούς το virtual fashion show δεν είναι κάτι νέο –το 2008 έβαλαν την Shalom Harlow να πρωταγωνιστήσει σε κάτι τέτοιο- το δίδυμο ένιωσε μια ανάγκη να επιστρέψει στις βάσεις του, σε ό,τι αφορά τα fashion shows. Στο film ο αφηγητής περιγράφει τις τρεις γκαρνταρόμπες, ανάμεσα στις οποίες αυτή με το όνομα Gloom – στην οποία "υπάρχουν πολλά για να θυμώσει κανείς και το δερμάτινο παλτό υποστηρίζει με τον καλύτερο τρόπο αυτή την ιδέα- αλλά και αυτή με το όνομα Confusion, που περιλαμβάνει ένα νυχτικό με emojis (οι πελάτες του οίκου Viktor & Rolf είναι κυρίως συλλέκτες και μουσεία).

Στο πρακτικό της υπόθεσης, όλο αυτό σήμαινε ότι θα έπρεπε να δουν τα πάντα σε τοπικό επίπεδο, καθώς δεν γινόταν να πάρουν τις πρώτες ύλες τους από το Παρίσι. Δεν υπήρχε άλλη λύση και το βασικό ζήτημα είναι να συνεχίσουν.

Πρόκειται για μια ιδέα που παίζει κεντρικό ρόλο στον Δανό Ronald van denr Kemp, που κάνει συστηματικά upcycling. "Το να δείξω απλώς ρούχα ήταν ανάρμοστο. Δεν έχει να κάνει απλώς με τα ρούχα και δεν θα έπρεπε να έχει να κάνει αποκλειστικά με τα ρούχα” είπε σχετικά μ' αυτή τη σεζόν. "Πιστεύω ότι ήταν μία ευκαιρία και ότι την αρπάξαμε αμέσως.”

Στις αρχές του lockdown ο σχεδιαστής σκέφτηκε τις couture μάσκες και έτσι βρέθηκε να ζωγραφίζει στο σπίτι, κάτι που τελικά έγινε η βάση για ένα από τα κομμάτια του: 100 μικροσκοπικές ζωγραφιές κόπηκαν και δημιούργησαν ένα κολάζ. "Φτιάξαμε την couture σαν τέχνη” λέει. Όλα τα κομμάτια έχουν μια αισθητική interior και μπορεί κανείς να τα απολαύσει, όπως κάνει με όλα τα αντικείμενα που έχει στο σπίτι του. Επιπλέον τα έδειξε μέσα από ένα μίνι φιλμ αποτελούμενο από οκτώ μέρη. "Μπορείς να πεις μια μεγαλύτερη ιστορία, από ότι σε ένα κανονικό fashion show” επισημαίνει.

Ναι, όντως μπορείς. Η φαντασία, η μαγεία και το story-telling είναι ερεθιστικά (όπως και τα μεγάλα budgets φυσικά), οπότε γιατί να μην είναι το online το καλύτερο "όχημα” της couture; O Matteo Garrone σκηνοθέτησε ένα μοναδικό παραμύθι για τον Dior. Ο Jean Paul Gaultier έκανε ένα διασκεδαστικό ταξίδι στο παρελθόν μέσα από το The Show Myst Go On, ο Nick Knight συνεργάστηκε με τον Valentino και ο Olivier Theyskens με τον Azzaro, ο οποίος έδωσε την ευκαιρία σε μια ομάδα νεαρών καλλιτεχνών να ετοιμάσουν ένα ονειρεμένο μουσικό video.

"Δεν είχαμε λιγότερη έμπνευση αυτή την περίοδο” λέει ο Theyskens. "Φυσικά έπρεπε να προσαρμοστούμε και να είμαστε ανοιχτοί σε κάθε τι και να εξετάζουμε την κάθε μέρα, ανάλογα με το πώς εξελίσσονταν τα πράγματα. Σαν δημιουργός, έχω συνηθίσει να επικοινωνώ τις ιδέες μου και γι' αυτό δεν ήταν εκεί η πρόκληση. Ήταν πιο πολύ στο πότε θα ανοίξουν τα ατελιέ.”

Η πανδημία τονίζει τη σημασία του να έχει κανείς εναλλακτικές, να προσαρμόζεται στην εκάστοτε πραγματικότητα και προχωρά μπροστά. "Πιστεύω ότι η κατάσταση τώρα έχει δείξει το πόσο σημαντικά είναι τα ψηφιακά κανάλια” παρατηρεί η Ralph. "Φυσικά για εμάς πάντα έπαιζαν ζωτικό ρόλο, όμως η πραγματική τους σημασία φάνηκε τους περασμένους μήνες. Επίσης διασκέδασα πολύ όλα αυτά που έμαθα. Οι ευκαιρίες που δίνει αυτός ο χώρος είναι απίστευτες και επιτρέπουν δημιουργικότητα χωρίς όρια.”

Η εικονική πραγματικότητα και τα ψηφιακά μέσα βέβαια δεν είναι για όλους. "Εμένα προσωπικά δεν μου αρέσουν τα εικονικά shows και δεν πιστεύω ότι θα αντικαταστήσουν το live. Μας έλειψε πολύ όλο αυτό τον Ιούλιο” λέει ο Roseberry.

Εδώ λοιπόν τίθεται το ερώτημα, για ποιον προορίζονται. Για τους κριτικούς ας πούμε, δεν υπήρχε πια θέση στην front row. Αλλά οι πελάτες, το πραγματικό κοινό της couture, είναι ακόμα εκεί, ενοχλημένοι περισσότερο από την καθυστέρηση της επιστροφής στην κανονικότητα, αλλά πάντα πρόθυμοι να φορέσουν τα καλά τους για ακόμα μία φορά.

Για όλους τους υπόλοιπους, η δομή αυτή έχει προσφέρει τη δυνατότητα να ρίξουν μια ματιά σε κάτι που πολλές φορές είναι δύσκολο να καταλάβουν και που συχνά φαίνεται μόνο στο κόκκινο χαλί. Οι σχεδιαστές κατάφεραν να δείξουν σε ένα ευρύτερο κοινό το πιο σπουδαίο τους δημιούργημα που δεν είναι άλλο από την υψηλή ραπτική. Και σίγουρα όλοι παραδέχονται ότι ήταν μεγάλη ευχαρίστηση να βλέπουν όλες αυτές τις συλλογές να ξετυλίγονται μέσα από την οθόνη του υπολογιστή τους.

Μπορεί να είναι η Εβδομάδα Μόδας Υψηλής Ραπτικής για πάντα ψηφιακή;

Ο Balmain έπιασε το νόημα ακριβώς: ταξίδεψε στο μέλλον της υψηλής ραπτικής πάνω σε ένα πλοίο στον Σηκουάνα, τηρώντας τις αποστάσεις, δημιουργώντας ένα σκηνικό τέλειο για τα social media και τόσο glamorous, όσο αρμόζει στην couture. Γιατί ανεξάρτητα από το μέλλον της -ψηφιακό, "phygital” ή παραδοσιακό- το glamour είναι αυτό που θέλουν όλοι από την couture. "Θέλουμε να κάνουμε τα όνειρα πραγματικότητα για τον κόσμο. Το χρειάζεται” λέει ο Roseberry.