Το 1604 ο Angelo Rocca, Αυγουστινιανός επίσκοπος, ανθρωπιστής λόγιος και πρώτος διευθυντής του τυπογραφείου του Βατικανού, ίδρυσε μία από τις πρώτες δημόσιες βιβλιοθήκες της Ευρώπης, την Biblioteca Angelica, στη Ρώμη. Στο εσωτερικό της δεσπόζουν ψηλά ράφια γεμάτα παλιά βιβλία, και ο αέρας έχει τη χαρακτηριστική μυρωδιά του φθαρμένου δέρματος και της περγαμηνής. Έχω επισκεφθεί τη Ρώμη ως τουρίστας τουλάχιστον δώδεκα φορές και νιώθω ότι έχω εξερευνήσει μόνο ένα πολύ μικρό κομμάτι της. Δεν είχα ποτέ ακούσει γι’ αυτή τη βιβλιοθήκη! Η πληροφορία προήλθε από έναν άνδρα που ξέρει καλά τα βιβλία: τον Brunello Cucinelli.
Ήταν εκείνος που μου πρότεινε να επισκεφθώ την Biblioteca Angelica ενώ ήμουν στην πόλη για την πρεμιέρα του "Brunello: The Gracious Visionary", μιας ταινίας-ντοκιμαντέρ που παρακολουθεί τη ζωή του, από τις ημέρες που εργαζόταν στην οικογενειακή φάρμα στην ύπαιθρο της Ούμπρια μέχρι την ανάδειξή του σε πρωτοπόρο της πολυτελούς μόδας, με τις αριστοτεχνικά κατασκευασμένες πλεκτές κασμιρένιες δημιουργίες του να γίνονται συνώνυμες της σύγχρονης κομψότητας.

Μια λαμπερή πρεμιέρα στα θρυλικά στούντιο Cinecittà
Η ταινία έκανε πρεμιέρα σε ένα black-tie gala στα θρυλικά στούντιο Cinecittà της Ρώμης, όπου σκηνοθέτες όπως οι Φεντερίκο Φελίνι, Τζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς και Μάρτιν Σκορσέζε έχουν γράψει ιστορία στον κινηματογράφο (σ.σ. οι ταινίες "La Dolce Vita", "Cleopatra" και "Gangs of New York" γυρίστηκαν όλες εκεί). Ο Τζουζέπε Τορνατόρε, ο βραβευμένος με Όσκαρ σκηνοθέτης του "Cinema Paradiso", συνεργάστηκε με τον Cucinelli σε αυτή την ταινία, η οποία συνδυάζει αρχειακό υλικό με δραματοποιημένες αναπαραστάσεις. Η ιστορία ζωής του 72χρονου σχεδιαστή, από το ξεκίνημα του μέχρι την κατάκτηση της κορυφής στην πολυτελή μόδα, πλαισιώνεται από ένα συμβολικό παιχνίδι καρτών – η μοίρα, ο χρόνος και η εργασία μοιράζονται χέρι χέρι.
Μετά την προβολή μια πλειάδα καλεσμένων, μεταξύ των οποίων η Τζέσικα Τσάστεϊν, ο Τζεφ Γκόλντμπλουμ και η Άβα ΝτιΒερνέ, αλλά και κορυφαίες προσωπικότητες του ιταλικού πολιτιστικού χώρου περιηγήθηκαν στους εξωτερικούς χώρους των στούντιο Cinecittà, όπου έχει δημιουργηθεί μια εντυπωσιακή αναπαράσταση μιας αρχαίας ρωμαϊκής αγοράς. Καθίσαμε για δείπνο και παρακολουθήσαμε την προετοιμασία και το σερβίρισμα των paccheri con sugo, του αγαπημένου ιταλικού πιάτου του Cucinelli. Γύρω μας υπήρχαν τείχη και πύργοι κατασκευασμένοι από –μαντέψτε;– βιβλία. Συνολικά υπήρχαν περισσότερα από 100.000, πολλά από τα οποία προέρχονταν από την προσωπική βιβλιοθήκη του Cucinelli στο Σολομέο, ένα μικρό ορεινό χωριό κοντά στον τόπο όπου μεγάλωσε, στο Καστέλ Ριγκόνε.
Η αγάπη για τη φιλοσοφία και το ξεκίνημα του brand
Ο Cucinelli έχει επενδύσει εκατομμύρια για να μετατρέψει το Σολομέο σε ένα πολιτιστικό στολίδι αφιερωμένο στην τέχνη της δεξιοτεχνίας, την εκπαίδευση και τα ανθρωπιστικά ιδεώδη. Συχνά αναφέρεται στην Ιταλία ως "ο φιλόσοφος βασιλιάς της μόδας" και ακόμα και στις πιο καθημερινές συνομιλίες επιδεικνύει λογοτεχνική στοχαστικότητα.
"Χαίρομαι που σας βλέπω, κύριε Cucinelli" του λέω λίγες ημέρες μετά την πρεμιέρα, όταν πηγαίνω να τον ευχαριστήσω για τις προτάσεις του για τη Ρώμη και να μιλήσουμε για τη νέα του ταινία. "Όχι, όχι" λέει κουνώντας τα χέρια του. "Το όνομά μου είναι Brunello". "Λοιπόν, τι συμβαίνει με όλα αυτά τα βιβλία, Brunello;". "Θυμάσαι τη σκηνή στην ταινία όπου ο θείος μου μου δίνει το βιβλίο του Σωκράτη; Το έχω ακόμη σπίτι μου το βιβλίο του" λέει. "Και είναι γεμάτο υπογραμμίσεις και σημειώσεις. Ήταν φανατικός καπνιστής και μερικές φορές ακόμη μυρίζω τον καπνό επάνω στις σελίδες".
Ο Cucinelli δεν είναι κάποιος που πέρασε την παιδική του ηλικία ονειρευόμενος να γίνει σχεδιαστής μόδας. Στην ταινία εμφανίζεται ως ένας έφηβος ονειροπόλος, που περνά τα πρώτα χρόνια των '20s του γυρνώντας με μια μοτοσικλέτα Kawasaki και παίζοντας χαρτιά με φίλους σε ένα τοπικό μπαρ. Φοιτά για λίγο στο πανεπιστήμιο ("Έδωσα μόνο μία εξέταση σε τρία χρόνια"), παίζει τον Ιησού σε μια τοπική παράσταση και εργάζεται ως μοντέλο μαλλιών σε κομμωτήρια, ενώ αναζητά ευκαιρίες να δημιουργήσει κάτι σημαντικό για τον εαυτό του. Τελικά, έρχεται σε επαφή με την επιχειρηματικότητα: ανακαλύπτει πώς να δημιουργήσει έναν ειδικό τύπο χρωματιστού κασμίρ. Αυτό τον οδηγεί να ξεκινήσει τη δική του επιχείρηση και έτσι το 1978 γεννιέται το brand Brunello Cucinelli.
Αντικαθιστώντας τον φόβο με την ελπίδα
Ωστόσο, παρόλο που τα τελευταία 48 χρόνια η κύρια ασχολία του Cucinelli ήταν η διοίκηση μιας παγκόσμιας αυτοκρατορίας πολυτελούς μόδας, πάντα γνώριζε ότι είχε μια ανώτερη αποστολή, την οποία συνδέει, όπως αρμόζει, με τη φιλοσοφία. "Περίπου 2.000 χρόνια πριν ο αυτοκράτορας Αύγουστος θεμελίωσε το ρωμαϊκό δίκαιο σε τρεις βασικές αρχές: να ζεις με τιμιότητα, να μη βλάπτεις κανέναν και να απονέμεις στον καθένα αυτό που του ανήκει" λέει ο Cucinelli και εξηγεί: "Αυτές οι αρχές έχουν αποτελέσει τον οδηγό μου τόσο στην επιχειρηματική μου πορεία όσο και στη ζωή γενικότερα".
Η τρέχουσα κατάσταση του κόσμου, από τις παγκόσμιες συγκρούσεις μέχρι τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι νεότερες γενιές, είναι τελικά αυτό που τον ενέπνευσε να δημιουργήσει αυτή την ταινία. "Πρέπει να βγαίνεις από μια εμπειρία γεμάτος ενέργεια για τη ζωή. Ο πατέρας μου και ο παππούς μου πήγαν στον πόλεμο, αλλά ποτέ δε μου μίλησαν γι’ αυτόν. Μιλούσαν για την πρόνοια! Οι νέες γενιές πρέπει να αντικαταστήσουν τον φόβο με την ελπίδα. Το μήνυμα που θέλει να περάσει αυτή η ταινία είναι ότι, αν απλώς ζεις τη ζωή σου, ίσως συναντήσεις και την επιτυχία. Αλλά, τι είναι η επιτυχία;" ρωτάει. "Είναι το να ζεις με ηρεμία".
Η ταινία "Brunello: The Gracious Visionary" αποτέλεσε για τον Cucinelli μια μορφή κάθαρσης. Πολλές από τις σκηνές ήταν φορτισμένες συναισθηματικά, καθώς γυρίστηκαν ακόμα και στο ίδιο σπίτι όπου μεγάλωσε. "Μπαίνω σε αυτή την κουζίνα –στο σπίτι όπου έζησα για 15 χρόνια– και εκεί είναι όλοι γύρω από το τραπέζι και δειπνούν φωνάζοντας ο ένας το όνομα του άλλου. Νόμιζα ότι θα λιποθυμήσω".

Ιδιοκτήτες ή προσωρινοί φύλακες;
Το 2021 ο Cucinelli εμφανίστηκε στη Σύνοδο Κορυφής της G20 –η ετήσια συνάντηση των ισχυρότερων ηγετών του κόσμου– και έκλεισε την ομιλία του με μια έκκληση που έμοιαζε με προσευχή παρά με πολιτική οδηγία: "Προσωρινοί φύλακες της δημιουργίας, εσείς που είστε υπεύθυνοι για την ομορφιά του κόσμου, παρακαλώ, δείξτε μας τον δρόμο προς τη ζωή".
Ο Cucinelli επενδύει τα χρήματά του –και την επιχείρησή του– εκεί όπου ο λόγος του γίνεται πράξη. Η αναγέννηση του Σολομέο ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του ’80, όταν αγόρασε και ανακαίνισε ένα κάστρο του 14ου αιώνα στο κέντρο του χωριού μετατρέποντάς το σε έδρα της εταιρείας του. Τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες εκείνος και η σύζυγός του Federica μαζί με τις κόρες τους Camilla και Carolina συνεχίζουν να επενδύουν στη ζωή του χωριού και στο μέλλον της κοινότητας. "Η Federica κι εγώ αποφασίσαμε να αγοράσουμε αυτό το ακίνητο και να το ανακαινίσουμε όταν ήταν πραγματικά ερειπωμένο, απλώς για να αφήσουμε κάτι πίσω μας" σημειώνει.
"Όμως, είσαι ιδιοκτήτης ή φύλακας των περιουσιακών σου στοιχείων όσο ζεις; Θα ήθελα να με θυμούνται ως έναν φύλακα που προσπάθησε να βελτιώσει έστω και ένα μικρό κομμάτι του κόσμου. Πιστεύω ότι, αν συμπεριφέρεσαι καλά στη ζωή, κάτι διαφορετικό σε περιμένει. Και αν αυτό αποδειχτεί ότι δεν ισχύει, τουλάχιστον θα έχεις ζήσει καλύτερα".
Από τον Derek C. Blasberg.

