Κεφάλαιο καρκίνος | Σε τι οφείλεται η εμφάνισή του στο δέρμα και πώς προλαμβάνεται;

Αν και είναι αλήθεια πως η έκθεση στον ήλιο και άλλοι περιβαλλοντικοί παράγοντες είναι οι βασικοί ένοχοι για την ανάπτυξη καρκίνου του δέρματος, η γενετική εντάσσεται στους παράγοντες κινδύνου.

HARPER'S BAZAAR TEAM

Οι γενετικοί παράγοντες καθορίζουν τα πάντα, από το χρώμα των ματιών σας και το ύψος σας, μέχρι το είδος του φαγητού που προτιμάτε να τρώτε. Αυτό μας λέει η ιατρική επιστήμη. Μήπως ευθύνονται και για την εμφάνιση καρκίνου του δέρματος; Με άλλα λόγια, ο καρκίνος του δέρματος είναι κληρονομικός; Μας εξηγεί ο Dr. Τζερμιάς, Δερματολόγος, εξειδικευμένος στην Οξφόρδη, Συνιδρυτής της Ευρωπαϊκής Εταιρείας LASER Δερματολογίας (ESLD) και Επιστημονικός Διευθυντής στα Δερματολογικά Κέντρα IQ Skin Clinics (Intensive Quality Skin Clinics).

Εκτός από τα φυσικά χαρακτηριστικά που σας κάνουν να ξεχωρίζετε, η γενετική μπορεί να παίξει ρόλο στην εμφάνιση πολλών ασθενειών, όπως του καρκίνου του δέρματος. Αν και είναι αλήθεια πως η έκθεση στον ήλιο και άλλοι περιβαλλοντικοί παράγοντες είναι οι βασικοί ένοχοι για την ανάπτυξη καρκίνου του δέρματος, η γενετική εντάσσεται στους παράγοντες κινδύνου.

Ποιος είναι ο ρόλος της κληρονομικότητας στον καρκίνο του δέρματος;

Ενώ γνωρίζουμε ότι η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο του δέρματος, τα γενετικά χαρακτηριστικά σας ή το οικογενειακό ιστορικό σας, μπορεί να αποτελέσει παράγοντα ανάπτυξης κάποιων μορφών καρκίνου του δέρματος. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου το 10% όλων των ατόμων που έχουν διαγνωστεί με μελάνωμα, την πιο σοβαρή μορφή καρκίνου του δέρματος, είχαν στην οικογένειά τους ένα μέλος που είχε κάποτε εμφανίσει μελάνωμα. Συνεπώς, εάν ένας από τους συγγενείς σας πρώτου βαθμού, γονιός, αδελφή ή αδελφός, είχε μελάνωμα, τότε διατρέχετε κι εσείς αυξημένο κίνδυνο.

Επιπλέον, εάν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό μελανώματος και έχετε στο δέρμα σας πολλούς ή άτυπους σπίλους (ελιές), ο κίνδυνος ανάπτυξης μελανώματος είναι επίσης μεγάλος. Για να καταλάβετε αν κάποιος σπίλος είναι άτυπος πρέπει να παρατηρήσετε αν έχει ένα ή περισσότερα από αυτά τα χαρακτηριστικά: η μία πλευρά του να είναι διαφορετική από την άλλη, να έχει ακανόνιστο περίγραμμα, να έχει αποχρώσεις του καφέ, του κόκκινου ή του μαύρου, να είναι μεγάλος ή να αλλάζει σε μέγεθος, σχήμα, χρώμα ή πάχος. Όσες συνδυάζετε άτυπους σπίλους στο δέρμα σας με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του δέρματος, τότε οι πιθανότητες να αναπτύξετε μελάνωμα είναι ακόμη μεγαλύτερες. Άλλοι γενετικοί παράγοντες που μπορεί να ευθύνονται για εμφάνιση δερματικού καρκίνου είναι κάποια φυσικά χαρακτηριστικά που κληρονομείτε από τους γονείς σας: ανοιχτόχρωμο δέρμα που ξεφλουδίζει εύκολα, ξανθά ή κόκκινα μαλλιά, ανοιχτόχρωμα μάτια.

Τι άλλο μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για καρκίνο του δέρματος;

Πολλοί καρκίνοι του δέρματος προκαλούνται από συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Αν και τα γονίδιά σας μπορούν να καθορίσουν, κατά κάποιο τρόπο, το πόσο ευάλωτες μπορεί να είστε σε μια ανάπτυξη καρκίνου στο δέρμα σας, σημαντικό ρόλο παίζει το περιβάλλον. Η έκθεση στον ήλιο είναι η βασική αιτία καρκίνου του δέρματος. Οι καμπίνες τεχνητού μαυρίσματος, που παράγουν ακτίνες UV, είναι εξίσου επιβλαβείς για το δέρμα σας. Επίσης, είναι σημαντικό να γνωρίζετε πως ο καρκίνος του δέρματος σχετίζεται με την αθροιστική έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία σε όλη τη ζωή σας, αλλά και με το πόσες φορές έχετε πάθει εγκαύματα από τον ήλιο από την παιδική σας ηλικία. Αυτός είναι και ο λόγος, που αν και ο ήλιος μπορεί να βλάψει το δέρμα σας από πολύ νεαρή ηλικία, πολλές περιπτώσεις καρκίνου του δέρματος εμφανίζονται αρκετά χρόνια μετά, μπορεί και αργότερα από την ηλικία των 50. Επίσης, αν ζείτε σε ηλιόλουστες περιοχές ή είστε υποχρεωμένες λόγω δουλειάς ή άσκησης να είστε εκτεθειμένες πολλές ώρες στον ήλιο, πρέπει η προσοχή σας για να μην πάθετε εγκαύματα να είναι πολύ μεγάλη καθώς ανήκετε σε ομάδα υψηλού κινδύνου. Γενικά, η έκθεση στον ήλιο χωρίς μέτρο και χωρίς την κατάλληλη προστασία, μπορεί να αλλάξει ή να καταστρέψει τη σύνθεση DNA των κυττάρων του δέρματός σας, προκαλώντας την ανάπτυξη ή τον πολλαπλασιασμό καρκινικών κυττάρων.

Η προδιάθεση για καρκίνο του δέρματος μπορεί να ελαχιστοποιηθεί με την πρόληψη;

Φυσικά, ναι. Δεν υπάρχει καλύτερη θεραπεία από την ίδια την πρόληψη. Αυτό ισχύει για όλες τις ασθένειες και ακόμη περισσότερο για τον καρκίνο του δέρματος. Σε ανάλογες περιπτώσεις, συστήνω πάντα την πιο ασφαλή εξέταση στον τομέα της δερματολογίας που προλαμβάνει 100% την εμφάνιση καρκίνου του δέρματος. Πρόκειται για την αυτόματη χαρτογράφηση δέρματος που γίνεται σε όλο το σώμα με ειδική ψηφιακή συσκευή υψηλής ιατρικής τεχνολογίας. Η συσκευή, βασισμένη σε σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, ανιχνεύει λεπτομερώς, από την κορυφή έως τα νύχια, όλους τους νεοεμφανιζόμενους σπίλους, καθώς και τις πιθανές μεταβολές σε υπάρχοντες σπίλους. Τα ευρήματα της εξέτασης εστιάζουν την προσοχή του δερματολόγου στα ύποπτα σημεία για να κάνει σωστή διάγνωση και να προτείνει θεραπεία. Προϋπόθεση για την επιτυχή παρακολούθηση όλων των μεταβολών του δέρματος είναι η χαρτογράφηση να γίνεται σε συνδυασμό με λεπτομερή δερματοσκόπηση και να επαναλαμβάνεται κατά τακτά χρονικά διαστήματα. Μία φορά τον χρόνο για όλες, δύο φορές τον χρόνο για όσες ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου. Μάλιστα, επειδή μιλάμε για θέμα κληρονομικότητας, απαραίτητο είναι η εξέταση αυτή να γίνεται σε όλη την οικογένεια.

Ευχαριστούμε τον Dr. Τζερμιά, Δερματολόγο, εξειδικευμένο στην Οξφόρδη, Συνιδρυτή της Ευρωπαϊκής Εταιρείας LASER Δερματολογίας (ESLD) και Επιστημονικό Διευθυντή των Δερματολογικών Κέντρων IQ Skin Clinics (www.iqskinclinics.com www.tzermias.gr)