Στην Ελλάδα ο καύσωνας και οι υψηλές θερμοκρασίες γενικά είναι συνηθισμένα φαινόμενα. Το γεγονός, όμως, ότι κάθε χρόνο αναφέρονται δεκάδες περιστατικά νοσηλειών λόγω θερμοπληξίας φανερώνει ότι δεν υπάρχει ακόμα η κατάλληλη ενημέρωση. Για να παραμείνετε ασφαλείς και να προστατεύσετε τον οργανισμό σας, συγκεντρώσαμε όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε.
Τι είναι ο καύσωνας και πώς μας επηρεάζει;
Ως καύσωνας ορίζεται η περίοδος του καλοκαιριού όπου η θερμοκρασία ανεβαίνει πολύ υψηλότερα σε σχέση με τον μέσο όρο της εποχής. Όταν οι υψηλές αυτές θερμοκρασίες συνδυάζονται με αυξημένα επίπεδα υγρασίας, το φαινόμενο γίνεται ακόμα πιο επικίνδυνο, καθώς ο οργανισμός δυσκολεύεται να αποβάλει τη ζέστη.
Για να λειτουργεί σωστά το σώμα σας, πρέπει να διατηρεί στο εσωτερικό του μια σταθερή θερμοκρασία. Όταν αυτή αυξάνεται, το σώμα προσπαθεί να αποβάλει την περίσσεια θερμότητα κυρίως μέσω του ιδρώτα. Σε περιπτώσεις υπερβολικής ζέστης, όμως, αυτός ο μηχανισμός δεν επαρκεί, με αποτέλεσμα η άνοδος της εσωτερικής θερμοκρασίας να απειλεί με σοβαρές βλάβες τον εγκέφαλο και άλλα ζωτικά όργανα.
Ποια νοσήματα προκαλούνται από την έκθεση στη ζέστη;
Η παρατεταμένη έκθεση στις συνθήκες του καύσωνα μπορεί να προκαλέσει δύο κύριες και πολύ σοβαρές παθήσεις:
- Ηλίαση (Θερμική εξάντληση): Η άνοδος της θερμοκρασίας του σώματος και η απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών προκαλούν έντονη αδιαθεσία, αδυναμία, λιποθυμικές τάσεις (υπόταση), κεφαλαλγία, ζάλη, μυϊκές κράμπες, έντονη δίψα, ταχυκαρδία and εφίδρωση με κρύο δέρμα.
- Θερμοπληξία: Αν τα συμπτώματα της ηλίασης δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, η κατάσταση εξελίσσεται σε θερμοπληξία. Εδώ πλέον παρατηρείται μεγάλη αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος (≥ 40°C έως 41°C), καθώς και απώλεια συνείδησης, σύγχυση ή αποπροσανατολισμός.
Ποιοι άνθρωποι διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο;
Από τις αυξημένες θερμοκρασίες κινδυνεύουν περισσότερο οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά και όσοι πάσχουν από χρόνια καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά νοσήματα (όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια). Ωστόσο, κίνδυνο διατρέχουν ακόμα και νεότεροι ή υγιείς άνθρωποι, με τον κίνδυνο να αυξάνεται κατακόρυφα όταν συντρέχουν οι παρακάτω παράγοντες:
- Όταν αθλείστε ή εκτελείτε έντονες σωματικές εργασίες τις ώρες του καύσωνα.
- Όταν υπάρχει παχυσαρκία.
- Όταν δεν προσλαμβάνετε αρκετά υγρά ή καταναλώνετε αλκοόλ.
- Όταν γίνεται χρήση φαρμάκων που προκαλούν απώλεια υγρών (π.χ. διουρητικά).
Τρόποι προστασίας: Πώς θα θωρακίσετε την καθημερινότητά σας
Η πρόληψη είναι η καλύτερη ασπίδα προστασίας. Ακολουθήστε πιστά τις παρακάτω οδηγίες της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας:
- Αποφύγετε την έκθεση στον ήλιο: Μειώστε τις άσκοπες μετακινήσεις, αποφύγετε την ηλιοθεραπεία και παραμείνετε σε δροσερούς, κλιματιζόμενους χώρους, μακριά από σημεία όπου επικρατεί συνωστισμός.
- Τροποποιήστε τη δραστηριότητά σας: Αναβάλλετε την εργασία ή την άσκηση σε εξωτερικούς χώρους.
- Ντυθείτε έξυπνα: Φορέστε άνετα, ελαφριά και ανοιχτόχρωμα ρούχα. Μην ξεχνάτε ποτέ το καπέλο και τα γυάλια ηλίου σας.
- Ενυδατωθείτε σωστά: Φροντίστε να πίνετε άφθονο νερό και φυσικούς χυμούς φρούτων. Αντίθετα, αποφύγετε το αλκοόλ και τα βαριά, λιπαρά γεύματα, προτιμώντας μικρά, ελαφριά γεύματα με φρούτα και λαχανικά.
- Δράστε άμεσα στην πρώτη αδιαθεσία: Αν νιώσετε το παραμικρό σύμπτωμα, καταφύγετε αμέσως σε κλιματιζόμενο χώρο, πιείτε υγρά, κάντε ένα χλιαρό ντους ή τοποθετήστε υγρά επιθέματα στο κεφάλι και τον λαιμό σας.
- Δείξτε κοινωνική ευαισθησία: Μεριμνήστε για τους ηλικιωμένους που ζουν μόνοι τους σε γειτονικά σπίτια. Βεβαιωθείτε ότι έχουν επικοινωνία και πρόσβαση σε δροσερό περιβάλλον – το ενδιαφέρον σας μπορεί να σώσει μια ζωή.
Τι ισχύει για τους ασθενείς με αναπνευστικά προβλήματα;
Αν πάσχετε από αναπνευστικά προβλήματα, όπως άσθμα ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), διατρέχετε επιπλέον κίνδυνο. Είναι ζωτικής σημασίας να ακολουθείτε πιστά την καθημερινή σας φαρμακευτική αγωγή και να είστε σε ανοιχτή γραμμή με τον γιατρό σας. Ζητήστε του εκ των προτέρων ειδικές οδηγίες για το τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση που αναπτύξετε συμπτώματα όπως αυξημένη δύσπνοια ή βήχα κατά τη διάρκεια του καύσωνα.
