Η εξωσωματική γονιμοποίηση εξελίσσεται με νέες καινοτόμες τεχνικές που αφορούν όλα τα στάδια της εξωσωµατικής διαδικασίας, από τη λήψη και επεξεργασία του γενετικού υλικού, τη γονιµοποίηση των ωαρίων, την επώαση, έως και τις τεχνικές επιλογής των εµβρύων προς εµβρυοµεταφορά και τη διατήρηση της γονιμότητας.

Οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης (artificial intelligence) και μηχανικής μάθησης (machine learning) παρέχουν τη δυνατότητα φωτογραφικής απεικόνισης εμβρύων στα διάφορα στάδια της καλλιέργειας στο εργαστήριο, έτσι ώστε να λαμβάνεται πλήρης εικόνα των μορφολογικών και μορφοκινητικών χαρακτηριστικών τους, με αποτέλεσμα αυξημένα ποσοστά εγκυμοσύνης. Αντιστοίχως εξελίσσεται και το σύστημα επιλογής των κατάλληλων ωαρίων και εμβρύων για κρυοσυντήρηση.

Η βελτίωση των μεθόδων προοεμφυτευτικής γενετικής διάγνωσης (PGD) εγγυώνται υψηλότερη αξιοπιστία στην ανίχνευση γονιδίων που ευθύνονται για σοβαρά νοσήματα και δίνουν τη δυνατότητα ασφαλούς επιλογής υγιών εμβρύων που θα έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα εμφύτευσης, μείωση της πιθανότητας αυτόματης αποβολής κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης, καθώς και αύξηση των ποσοστών επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Με την τεχνική παρακολούθησης και καταγραφής της εξελικτικής πορείας των εµβρύων (Time Lapse), εντός των επωαστικών κλιβάνων, µε µικροκάµερες σε 24ωρη βάση µέχρι και τη στιγµή της εµβρυοµεταφοράς, επιδιώκεται  αξιολόγηση και επιλογή των δυνητικά καλύτερων εµβρύων, ως προς τα µορφοκινητικά τους γνωρίσματα, χωρίς να εκτίθενται σε αλλαγές των συνθηκών καλλιέργειάς τους.  

Μεταβολομική

Μία από τις πλέον πρωτοποριακές τεχνικές που χρησιμοποιείται σήμερα στον τομέα της εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι η Μεταβολομική (Metabolomics), με την οποία αυξάνονται τα ποσοστά επιτυχών κυήσεων και ελαχιστοποιείται η πιθανότητα πολύδυμων κυήσεων.

Η Μεταβολομική αποτελεί μια νέα μέθοδο αξιολόγησης εμβρύων μέσα από τη μελέτη του μεταβολισμού τους. Η μέθοδος αυτή παρέχει τη δυνατότητα ταχείας και αξιόπιστης ανάλυσης του μεταβολισμού των εμβρύων. Σε συνδυασμό με τα μορφολογικά χαρακτηριστικά τους μπορούμε να αντλήσουμε σημαντικές πληροφορίες για την ποιότητα και τη δυναμική τους, δηλαδή ποια έμβρυα διαθέτουν ότι απαιτείται για να αναπτυχθούν φυσιολογικά μέχρι τον τοκετό. Πρόκειται για μια μη επεμβατική μέθοδο που δεν επιβαρύνει τα έμβρυα - λόγω του ότι χρησιμοποιείται το καλλιεργητικό υγρό μέσα στο οποίο αναπτύσσονται - και μας οδηγεί στην επιλογή των καλύτερων εμβρύων για μεταφορά στη μήτρα.

Τη δεύτερη ημέρα μετά την ωοληψία, όταν το έμβρυο βρίσκεται στο στάδιο των 2-4 κυττάρων, οι εμβρυολόγοι αναλύουν στο εργαστήριο με τον ειδικό φασματογράφο NIR το καλλιεργητικό υγρό μέσα στο οποίο αναπτύσσεται μεμονωμένα κάθε έμβρυο. Η μεταβολομική ανάλυση μπορεί να γίνει και την τρίτη ημέρα της ωοληψίας, όταν το έμβρυο έχει φτάσει στο στάδιο των 5-8 κυττάρων. Στο καλλιεργητικό υγρό ανιχνεύονται οι βιοδείκτες οξειδωτικού και ενεργειακού μεταβολισμού των εμβρύων που δείχνουν πώς ανταποκρίνεται το έμβρυο στις ενεργειακές του ανάγκες, τις ουσίες που εκκρίνει και σε ποια ποσότητα, σε σχέση με την προσδοκώμενη μεταβολική συμπεριφορά ενός φυσιολογικού εμβρύου στη δεύτερη ή τρίτη ημέρα της ζωής του.

Σήμερα, με τις νέες τεχνικές εξωσωματικής γονιμοποίησης και αξιολόγησης εμβρύων, τα ζευγάρια έχουν πολύ αυξημένες πιθανότητες να γίνουν γονείς ενός υγιούς παιδιού. Σε περίπτωση που προκύψουν περισσότερα από ένα έμβρυα ικανά να αντεπεξέλθουν σε έναν πλήρη κύκλο εγκυμοσύνης, το ζευγάρι έχει τη δυνατότητα κρυοσυντήρησης με στόχο την απόκτηση ενός ακόμη υγιούς παιδιού στο μέλλον.

Ευχαριστούμε τον Dr. Ηλία Γάτο, Χειρουργό Γυναικολόγο – Μαιευτήρα, Ειδικό στην Εξωσωματική Γονιμοποίηση και Ενδοσκοπική Χειρουργική, Διευθυντή Μ.Ι.Υ.Α. emBIO medical center, embio.com.gr, embio-med.gr