Της Avalon Afriyie
Κάθε φορά που οι άνθρωποι αμφισβητούν τη σημασία των ρούχων ή χαρακτηρίζουν τη μόδα επιφανειακή, προσπαθώ να αλλάξω την οπτική τους. Αν και ο ρόλος της ένδυσης είναι κυριολεκτικά να προστατεύει το σώμα μας, ο ψυχολογικός της αντίκτυπος μπορεί επίσης να είναι σημαντικός. Η μόδα μελετάται εδώ και χιλιετίες — από τη χρήση της για να δηλώσει την κοινωνικοοικονομική μας θέση έως τη πολιτισμική της σημασία στις κοινότητες — αλλά, λόγω των προσωπικών μου εμπειριών, άρχισα να ενδιαφέρομαι ιδιαίτερα για τη σύνδεση ανάμεσα στο ντύσιμο και την ψυχική ευεξία.
Το 2018 διαγνώστηκα με αγοραφοβία. Αυτό που ξεκίνησε ως γενικευμένη αγχώδης διαταραχή εξελίχθηκε σε αγοραφοβία, η οποία, στη χειρότερη φάση της, με κράτησε κλεισμένη στο σπίτι για έναν χρόνο. Όταν ξεκίνησα θεραπεία έκθεσης — που περιλάμβανε σταδιακές προσπάθειες να βγω από το σπίτι — στράφηκα στα ρούχα για να επαναπροσδιορίσω την προσωπική μου ταυτότητα.
Πάντα αγαπούσα να ντύνομαι. Πέρασα τα παιδικά μου χρόνια ονειρευόμενη πότε θα μεγαλώσω αρκετά ώστε να φορέσω τακούνια, πριν ξεκινήσω καριέρα στο fashion styling, στη συμβουλευτική εικόνας και στην παραγωγή επιδείξεων μόδας από τα 18 μου. Παρότι ήμουν μια αγχώδης έφηβη, από τα 13 ένιωθα αρκετά σίγουρη ώστε να ντύνομαι διαφορετικά από τους συνομηλίκους μου, πειραματιζόμενη με tailored κομμάτια και vintage φορέματα. Η μόδα ήταν μεγάλο πάθος για μένα, όμως στην πορεία — κυρίως λόγω του άγχους — έχασα την αίσθηση της ταυτότητάς μου.
Μπορεί να ακούγεται παράξενο ή υπερβολικό, όμως η εξωτερική μου εμφάνιση — ο τρόπος που παρουσιαζόμουν στον κόσμο — επηρέαζε πολύ την ψυχική μου κατάσταση. Άλλωστε, το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Μ. Βρετανίας (NHS) καταγράφει την "παραμέληση της προσωπικής εμφάνισης" ως συμπεριφορικό σύμπτωμα άγχους και κατάθλιψης. Οι συζητήσεις γύρω από το προσωπικό στυλ και την ψυχική υγεία δείχνουν ότι κάποιοι άνθρωποι έχουν μεγαλύτερο κίνητρο να βγουν από το σπίτι όταν νιώθουν αυτοπεποίθηση με τα ρούχα τους, παρά τα συμπτώματα άγχους.
Κληρονόμησα την ιδέα του ντυσίματος ως εργαλείου ψυχικής υγείας. Ως Βρετανίδα πρώτης γενιάς, ο πατέρας μου έφτασε στο Ηνωμένο Βασίλειο από τη Γκάνα με περιορισμένα χρήματα και εύθραυστη ψυχική υγεία, λόγω του τραύματος που βίωσε μετά τον θάνατο της μητέρας του. Οι φίλοι του τον φώναζαν "Γάλλο" λόγω της αγάπης του για κομψό ντύσιμο. Κάθε μέρα φορούσε κοστούμι και γραβάτα -τα outfits του ενσάρκωναν τη φιλοσοφία "look good, feel good", δίνοντάς του δύναμη και αυτοπεποίθηση καθώς προσπαθούσε να προσαρμοστεί σε μια νέα χώρα.
Η ψυχολόγος μόδας Shakaila Forbes-Bell, συγγραφέας του βιβλίου Big Dress Energy, δημιούργησε τον όρο "wearapt" για να περιγράψει τη σύνδεση ανάμεσα σε αυτό που φοράμε και την ψυχική μας υγεία. "Τα ρούχα δεν αλλάζουν μόνο τον τρόπο που μας βλέπουν οι άλλοι, αλλά και τον τρόπο που σκεφτόμαστε και αισθανόμαστε. Μπορούν να επηρεάσουν την αυτοπεποίθηση, την προσοχή, τη ρύθμιση των συναισθημάτων και την απόδοση", εξηγεί.
Σύμφωνα με την ίδια, τα ρούχα μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλείο ψυχικής υποστήριξης. "Για κάποιον με αγοραφοβία ή άγχος, προτείνω να χρησιμοποιεί τα ρούχα ως "σκαλωσιά έκθεσης”, ξεκινώντας με κομμάτια που προσφέρουν συναισθηματική προστασία ή ενισχύουν την ταυτότητα. Τα ρούχα μπορούν να λειτουργήσουν ως ψυχολογική άγκυρα".
Ακολουθώντας το παράδειγμα του πατέρα μου και τελειοποιώντας το προσωπικό μου στυλ, βρήκα μια σανίδα σωτηρίας. Εξέτασα προσεκτικά τη γκαρνταρόμπα μου, χρησιμοποιώντας ως αναφορά το μινιμαλιστικό σύστημα των 20 κομματιών της Jennifer L. Scott. Η δημιουργία outfits έγινε αντίδοτο στο άγχος μου και με βοήθησε να οραματιστώ τον μελλοντικό εαυτό μου.
Η personal stylist Karina Marriot χρησιμοποιεί το στυλ ως θεραπεία, προτείνοντας τεχνικές όπως το "dopamine dressing" με έντονα χρώματα. "Πολλές φορές το να ντύνομαι μου δίνει την ώθηση να βγω από το σπίτι", λέει. Με τον ίδιο τρόπο, η δημοσιογράφος Nicole Ocran χρησιμοποιεί το χρώμα για να αντιμετωπίσει το άγχος, επιλέγοντας δυναμικά σύνολα όταν θέλει να νιώσει πιο δυνατή.
Την περίοδο που δεν ήμουν καλά, ένας γιατρός μού είπε ότι δεν έδειχνα άρρωστη, πιθανότατα λόγω του προσεκτικά επιλεγμένου outfit μου. Οι φίλοι μου σχολιάζουν ότι είμαι πάντα υπερβολικά καλοντυμένη, όμως για μένα είναι ένας μηχανισμός διαχείρισης.
Το 2023 μετακόμισα στο Παρίσι για να πραγματοποιήσω το όνειρό μου να εργαστώ ως fashion editor. Δεν υποφέρω πλέον από αγοραφοβία και είμαι βέβαιη ότι η μόδα έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ανάρρωσή μου. Μου έδωσε κίνητρο, αυτοπεποίθηση και τη δύναμη να αλλάξω τη ζωή μου.
Δεν πρέπει να υποτιμούμε πόσο δυνατά μπορούν να μας κάνουν να νιώσουμε τα ρούχα. Την επόμενη φορά που θα αισθανθείς άγχος ή δυσκολεύεσαι να βγεις από το σπίτι, σκέψου τι θα φορούσες αν δεν σε έβλεπε κανείς. Πώς θέλεις να νιώσεις; Ντύσου για να πετύχεις αυτό το συναίσθημα. Μπορεί να εκπλαγείς από το πόσο θεραπευτικό μπορεί να είναι.