Οι σύγχρονες και οι αρχαίες γλώσσες αντιμετωπίζουν εδώ και καιρό μια κρίση. Καθώς βιώνουμε μια βιομηχανική επανάσταση που καθοδηγείται από την τεχνολογία, τα μαθήματα STEM εξακολουθούν να συγκεντρώνουν μεγάλο ενδιαφέρον. Το 46% όλων των εξετάσεων A-Level που πραγματοποιήθηκαν το 2025 αφορούσε αντικείμενα STEM, ενώ έκθεση του Ινστιτούτου Πολιτικής για την Ανώτατη Εκπαίδευση την ίδια χρονιά κατέγραψε μια "καταστροφική" υποχώρηση στην εκμάθηση γλωσσών: οι συμμετοχές στις εξετάσεις A-Level της φυσικής αγωγής ήταν περισσότερες από εκείνες στα γαλλικά, τα γερμανικά και τις κλασικές γλώσσες συνολικά. Το τμήμα σύγχρονων γλωσσών του Πανεπιστημίου του Κάρντιφ έχει περιοριστεί στο μισό, ενώ τον περασμένο Νοέμβριο το Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ πρότεινε να σταματήσει να προσφέρει πτυχία στις γλώσσες, αντανακλώντας την αντίληψη ότι οι επαγγελματικές ευκαιρίες λιγοστεύουν για όσους δεν διαθέτουν σπουδές με επιστημονικό προσανατολισμό.
Διαβάστε Επίσης
Ωστόσο, η αγορά εργασίας ενδέχεται να υποτιμά τις δεξιότητες που αποκτούν όσοι καταφέρνουν να μάθουν σε βάθος μία ή περισσότερες γλώσσες. Η Charlotte Ryland, ιδρύτρια του Queen’s College Translation Exchange (QCTE) στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, πιστεύει ότι τα οφέλη ενός γλωσσικά εκπαιδευμένου τρόπου σκέψης ξεπερνούν την ικανότητα επικοινωνίας. Υποστηρίζει ότι η επίλυση προβλημάτων, η ενσυναίσθηση, η συνεργασία και η ανθεκτικότητα —δεξιότητες που καλλιεργούνται μέσα από τη γλωσσική εκπαίδευση— είναι απαραίτητες στον επαγγελματικό κόσμο.
"Οι δικηγορικές και συμβουλευτικές εταιρείες με τις οποίες συνομιλούμε αναζητούν ένα ευρύ φάσμα δεξιοτήτων — κυρίως, όμως, την ανθρώπινη σύνδεση", εξηγεί η Ryland. "Έχει σημασία το πώς ερμηνεύεις όσα λένε οι άνθρωποι και πώς διαβάζεις πίσω από τις λέξεις".
"Δεν πρόκειται για κατά λέξη μετάφραση, αλλά για ερμηνεία – οι διαπροσωπικές δεξιότητες αποτελούν σημαντικό μέρος κάθε δουλειάς".
Μέσω του QCTE, δραστηριοποιείται τόσο στην εκπαιδευτική κοινότητα όσο και στη χάραξη πολιτικής. Στο δεύτερο πεδίο, υποστηρίζει μια διυπουργική ομάδα για τις γλώσσες, υλοποιώντας προγράμματα που φέρνουν σε επαφή ερευνητές με φορείς χάραξης πολιτικής, ενώ βρίσκεται επίσης πίσω από την καμπάνια "Think like a Linguist". Η Ryland υποστηρίζει ότι το ρίσκο που αναλαμβάνει κανείς όταν καλείται να μιλήσει μια διαφορετική γλώσσα, καθώς και η αυτοπεποίθηση που αποκτά μέσα από αυτή τη διαδικασία, προετοιμάζουν πολύ καλά τους φοιτητές για την επαγγελματική ζωή.
Η δημοσιογράφος και παρουσιάστρια του BBC Vick Hope συμφωνεί. Στην εφηβεία της έμαθε μόνη της ισπανικά και στη συνέχεια σπούδασε σύγχρονες γλώσσες στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Στο πλαίσιο των σπουδών της πέρασε έναν χρόνο στο Μπουένος Άιρες.
"Έβγαινα από μια γλωσσική ζώνη στην οποία ένιωθα άνετα. Χρειάστηκε χρόνος μέχρι να φτάσω στο σημείο όπου δεν ήταν απαραίτητο να κάνω πρώτα τη μετάφραση μέσα στο μυαλό μου", θυμάται. "Η εμπειρία δεν αφορούσε απλώς την κατά λέξη μετάφραση, αλλά την ερμηνεία. Οι διαπροσωπικές δεξιότητες αποτελούν σημαντικό μέρος μιας δουλειάς σε οποιονδήποτε κλάδο".
Τα εργαλεία AI μπορούν πλέον να πραγματοποιούν μεταφράσεις υψηλής ποιότητας: ορισμένα, για παράδειγμα, έχουν τη δυνατότητα να μεταφράζουν σε πραγματικό χρόνο, ενώ άλλα είναι πιο εξελιγμένα και μπορούν να προχωρούν πέρα από την κυριολεκτική απόδοση. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί μια επιπλέον απειλή τόσο για τις επαγγελματικές προοπτικές των γλωσσολόγων όσο και για την αξία που αποδίδει η κοινωνία στην εκμάθηση γλωσσών.
"Οι γλωσσολόγοι θα είναι εκείνοι που θα μπορούν να κινούνται αποτελεσματικότερα σε έναν κόσμο AI".
Η Ryland πιστεύει ότι, αντί να φοβούνται αυτές τις εξελίξεις, οι γλωσσολόγοι βρίσκονται στην καλύτερη θέση για να τις αντιμετωπίσουν άμεσα. Άλλωστε, η κατανόηση του πολιτισμικού πλαισίου και των λεπτών αποχρώσεων του λόγου είναι καθοριστική.
"Οι γλωσσολόγοι διαβάζουν με μεγάλη προσοχή και κριτική σκέψη", λέει. "Θα είναι εκείνοι που θα μπορούν να κινούνται αποτελεσματικότερα σε έναν κόσμο AI, ιδιαίτερα όσο η τεχνολογία αποκτά μεγαλύτερη ικανότητα να αντιλαμβάνεται και να ανταποκρίνεται στο ανθρώπινο συναίσθημα".
Η πρωτοπόρος της τεχνολογικής εκπαίδευσης Kathryn Parsons, η οποία σπούδασε Κλασικές Σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και έμαθε μόνη της μανδαρινικά κινεζικά και ιαπωνικά, συμφωνεί. "Η ικανότητα της "αποκωδικοποίησης” είναι μια ιδιαίτερη δεξιότητα που καλλιεργούν οι γλωσσολόγοι: να εξετάζουν κριτικά το υλικό μιας πηγής, να διευρύνουν τους ορίζοντές τους και στη συνέχεια να του δίνουν ζωή με ουσιαστικό τρόπο — κυριολεκτικά, να δίνουν νόημα στην πληροφορία", εξηγεί. "Πόσες φορές έχετε ακούσει έναν άνθρωπο της τεχνολογίας να εξηγεί μια έννοια και να αποτυγχάνει εντελώς να μεταδώσει αυτό που κάνει την τεχνολογία ουσιαστική, να την κάνει βαθιά κατανοητή ή ακόμη και να την εξηγήσει με τους απλούστερους όρους;"
Διαβάστε Επίσης
Και αυτό δεν αφορά μόνο τις σύγχρονες γλώσσες, αλλά και τη μελέτη του πολιτισμού, της ιστορίας και των γλωσσών παλαιότερων κοινωνιών. "Πιστεύω ότι η AI θέτει πραγματικά μεγάλα ερωτήματα για το μέλλον του ανθρώπινου πολιτισμού, ο οποίος βασίστηκε στην ανθρώπινη μάθηση", λέει. "Τι σημαίνει, όμως, να είσαι άνθρωπος σε έναν κόσμο όπου οι μηχανές μπορούν να μαθαίνουν καλύτερα από εμάς; Η AI δεν είναι απλώς ζήτημα γλώσσας και τεχνολογίας, αλλά ζήτημα πολιτισμού. Γι’ αυτό όσοι έχουν σπουδάσει Κλασικές Σπουδές βρίσκονται σε εξαιρετική θέση στο σημείο όπου συναντώνται αυτοί οι κόσμοι: για να μεταφράσουν, να ερμηνεύσουν και να μας καθοδηγήσουν σε αυτή τη βαθιά περίοδο αλλαγής".
Επομένως, στην επόμενη διαδικασία προσλήψεων, μην πέσετε στην παγίδα να παραβλέψετε τους ανθρώπους με γλωσσικές σπουδές: μπορεί να είναι ακριβώς εκείνοι που θα προσφέρουν τις δεξιότητες που χρειάζεστε για το μέλλον.
Από τη Helena Lee | Πηγή: Harper's Bazaar UK
