Η ισότητα των φύλων και ο ρόλος της μόδας

Η creative director του Dior, Maria Grazia Chiuri, αποδεικνύει ότι η μόδα μπορεί να περάσει μηνύματα γυναικείας αλληλεγγύης.

HARPER'S BAZAAR TEAM

Η φεμινίστρια συγγραφέας Ρόμπιν Μόργκαν συζητά με την creative director του Dior Maria Grazia Chiuri, ενώ τα "it" girls May και Ruth Bell, η TK Wonder και η Cipriana Quann φορούν δημιουργίες Dior με φόντο το εμβληματικό φεμινιστικό έργο τέχνης The Sister Chapel στη Rowan University Art Gallery στο Νιου Τζέρσεϊ.

Η ισότητα των φύλων και ο ρόλος της μόδας
H May και η Ruth Bell. Έργα από αριστερά: Sharon Wybrants, "Self-Portrait as Superwoman" ("Woman as Culture Hero"), 1977-78/2010-16. Diana Kurz, "Durga", 1977

Όλα ξεκίνησαν με ένα email που έφτασε από τον Dior και συγκεκριμένα από μια άγνωστη σε εμένα τότε κυρία, τη Maria Grazia Chiuri, την πρώτη γυναίκα creative director του οίκου. Μου έγραφε για να ζητήσει τη συνεργασία μου σε μια σειρά T-shirts με φεμινιστικά μηνύματα για τη συλλογή Φθινόπωρο 2019, αλλά και για να με προσκαλέσει στο fashion show του οίκου στο Παρίσι. Ως άνθρωπος των λέξεων, εννοείται πως είμαι πολύ ικανοποιημένη που οι τίτλοι των βιβλίων της τριλογίας μου –"Sisterhood is Powerful", "Sisterhood is Global", "Sisterhood is Forever"– έχουν γίνει τόσο δημοφιλείς. Όμως, το να δημιουργήσει ο Dior μπλουζάκια με αυτούς τους τίτλους τους ήταν κάτι που δεν το περίμενα.

Στο email η Maria Grazia Chiuri ανέφερε ότι ένα ποσοστό των κερδών από τις πωλήσεις των T-shirts θα πήγαινε ως δωρεά στο Ινστιτούτο Sisterhood Is Global που ιδρύσαμε μαζί με τη Σιμόν ντε Μποβουάρ το 1984. Φεμινίστριες όπως εμείς, που δουλεύουμε με ακτιβιστές από όλο τον κόσμο κατά της εμπορίας ανθρώπων και των γάμων παιδιών, περνούν μεγάλο μέρους της ζωής τους προσπαθώντας να βρουν χορηγίες. Οπότε, δωρεά είπατε; Και ποσοστά από τις πωλήσεις; Απίστευτο! Φεύγω για Παρίσι να γνωρίσω την καινούργια μου φίλη.

Η Maria Grazia ακτινοβολεί με τη ζωντάνια που έχουν οι Ιταλίδες. Το γέλιο της είναι μεταδοτικό. Είναι αυθεντική, γεμάτη ζεστασιά και με εξαιρετικά κοφτερό μυαλό.

Dior from magazine 4
Έργα: May Stevens, "Artemisia Gentileschi", 1976· Alice Νeel, "Bella Abzug-the Candidate", 1976.

Έχει φροντίσει να περιβάλλεται από γυναίκες συνεργάτες, κυρίως φεμινίστριες νεαρής ηλικίας, μεταξύ των οποίων και η 22χρονη κόρη της Rachele την οποία αποκαλεί μούσα της. Αν και αποτελεί έμπνευση για όλες αυτές τις νέες γυναίκες, η ίδια θέλει πολύ να ακούει τις συμβουλές τους και να τις ακολουθεί. Ο φεμινισμός της Maria Grazia είναι αυθεντικός και στόχος της είναι η δουλειά της στη μόδα να είναι κάτι παραπάνω από αυτό.

Την πρώτη μας συνάντηση ακολούθησαν πολλά emails αλλά και βιντεοκλήσεις στο Face Time. Πότε πότε στέλνουμε και μικρά δώρα η μία στην άλλη. Μεταξύ μας έχει αναπτυχθεί τρυφερότητα, αλληλοϋποστήριξη και γελάμε πολύ συχνά. Τον Οκτώβριο, η Maria Grazia θα παραλάβει στη Νέα Υόρκη το βραβείο Sisterhood Is Powerful από το Women’s Media Center, το οποίο έχουμε συνιδρύσει με την Τζέιν Φόντα και την Γκλόρια Στάινεμ στην τελετή για τα Women’s Media Awards. Όταν λοιπόν το Harper’s Bazaar ζήτησε να μοιραστούμε μαζί του κομμάτια της συζήτησης που είχαμε την ευκαιρία να κάνουμε όσο η Maria Grazia βρισκόταν στο Ντάλας για την περιοδεύουσα έκθεση "Dior: From Paris to the World", δεχτήκαμε με προθυμία.

Ρόμπιν Μόργκαν: Αναμφίβολα, Maria Grazia, είσαι μια αφοσιωμένη φεμινίστρια. Πώς προέκυψε όμως η ιδέα για τα sisterhood μπλουζάκια;

Maria Grazia Chiuri: Η αλληλεγγύη μεταξύ των γυναικών είναι πολύ σημαντική. Οι γυναίκες, όταν συνεργάζονται, μπορούν να κάνουν καλύτερο τον κόσμο, όπως έχεις γράψει κι εσύ. Είχα την τύχη να ξεκινήσω την καριέρα μου στον Fendi, μαζί με τις πέντε γυναίκες που δημιούργησαν τον οίκο. Η ομαδική δουλειά που γινόταν εκεί με έκανε να εκτιμήσω την ιδέα της συνεργασίας των γυναικών.

Dior from magazine 2
Έργο: Cynthia Mailman, "God", 1977

Ρ.Μ.: Και όχι του ανταγωνισμού.

MGC: Όχι. Κάποτε, πράγματι, υπήρχε η άποψη ότι οι γυναίκες θα ανταγωνίζονταν για έναν άντρα. Τώρα οι γυναίκες είναι πιο ανεξάρτητες και δεν χρειάζονται κάποιον άντρα να τις συντηρεί.

Ρ.Μ.: Είσαι ένα εντελώς διαφορετικό παράδειγμα ανθρώπου που κατέχει εξουσία.

MGC: Δεν πιστεύω ότι οι γυναίκες και οι άντρες βιώνουν την εξουσία με τον ίδιο τρόπο. Είμαι 55 χρόνων και ενδιαφέρομαι εξίσου να ακούσω τη γνώμη νεαρών γυναικών στα 22 τους, αλλά και γυναικών με μεγαλύτερη ηλικία και πείρα από εμένα.

Ρ.Μ.: Νομίζω ότι οι πατριαρχικές κοινωνίες όριζαν την εξουσία ως "εξουσία πάνω σε κάποιον ή κάτι", ενώ οι γυναίκες την επανακαθορίζουν ως "εξουσία για κάτι".

MGC: Συμφωνώ απόλυτα. Η δουλειά σου και η δουλειά κάποιων καλλιτεχνών με βοήθησαν να κατανοήσω αυτή την έννοια γιατί δεν είχα ασχοληθεί με το συγκεκριμένο θέμα. Κανείς δεν μας μιλούσε για την πατριαρχική εξουσία. Ένιωσα περήφανη όταν δέχτηκες οι τίτλοι των βιβλίων σου να κοσμήσουν τα T-shirts, γιατί είναι κι αυτός ένας τρόπος να περάσουμε το μήνυμα και να προωθήσουμε αυτές τις ιδέες.

Dior from magazine 3
TK Wonder και Cipriana Quann. Έργα από αριστερά: June Blum, "Betty Friedan as the Prophet", 1976· Betty Holliday, "Marianne Moore", 1977.

Ρ.Μ.: Πόσο καταπληκτικό θα ήταν αν οι προσπάθειές σου για τη γυναικεία αλληλεγγύη και την ελευθερία ενέπνεαν και το χώρο στον οποίο δουλεύεις. Επειδή η μόδα είναι ένα μέσο.

MGC: Θεωρώ ότι η μόδα μπορεί να κάνει πολλά. Χάρη στη μεγάλη απήχηση που έχει, μπορεί να διαδώσει ευρέως ένα μήνυμα και να αγγίξει τη νέα γενιά.

Ρ.Μ.: Η μόδα πάντα επηρέαζε την κουλτούρα και την πολιτική, αλλά και δεχόταν την επιρροή τους. Πόσα στοιχεία στην ιστορία της μόδας –από τον κορσέ μέχρι το δέσιμο των ποδιών– δεν έθεσαν περιορισμούς στις γυναίκες;

MGC: Πράγματι, κι αυτό συνέβαινε επειδή οι γυναίκες δεν μπορούσαν να δουν τον εαυτό τους με τα δικά τους μάτια. Όταν ξεκίνησα να δουλεύω ως σχεδιάστρια, η άποψη που επικρατούσε ήταν ότι η μόδα πρέπει να λέει στις γυναίκες τι να φορέσουν. Εγώ όμως πιστεύω ότι η κάθε γυναίκα πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι είναι μοναδική και να αναπτύξει το δικό της στυλ.

Ρ.Μ.: Η ομοιομορφία είναι βαρετή, η διαφορετικότητα έχει ενδιαφέρον.

MGC: Ναι. Κάνει τη ζωή πιο πλούσια. Χρειάζεται προσοχή στο τι μηνύματα στέλνουμε προς τα έξω ως βιομηχανία, διότι άλλα είναι καλά και άλλα όχι.

"Δεν πιστεύω ότι οι γυναίκες και οι άντρες βιώνουν την εξουσία με τον ίδιο τρόπο".

Ρ.Μ.: Κάποια στιγμή είπες ότι τα luxury brands πρέπει να εκδημοκρατιστούν. Τι εννοούσες με αυτό;

MGC: Ότι πρέπει να στέλνουμε θετικά μηνύματα. Φυσικά, είμαστε ένας οίκος τα προϊόντα του οποίου δεν είναι προσιτά σε όλους. Ωστόσο, χάρηκα πάρα πολύ όταν, μετά την πρώτη μου επίδειξη με τα T-shirts "We should all be feminists", είδα να κυκλοφορούν απομιμήσεις τους σε όλο τον κόσμο.

Ρ.Μ.: Maria Grazia, είσαι η μόνη σχεδιάστρια που χαίρεται όταν βλέπει απομιμήσεις!

MGC: Αν κάποιος δει τους τίτλους των βιβλίων σου στα T-shirts, τους "γκουγκλάρει" και μάθει τα βιβλία σου, τότε θα έχουμε πετύχει το στόχο μας. Και, ειλικρινά, ευχαριστώ τον Dior που με υποστηρίζει σε αυτό. Όλοι ανησυχούσαν για το πολιτικό μήνυμα που εμπεριείχε η δουλειά μου. Έλεγαν "α, είσαι πολιτικοποιημένη". Όμως όλα είναι πολιτική. Ό,τι αγοράζουμε, ό,τι τρώμε. Η ζωή είναι πολιτική.

Ρ.Μ.: Ακριβώς.

MGC: Κάποιοι άνθρωποι δεν πίστευαν ότι θα μπορούσε μια γυναίκα να γίνει creative director σε έναν τόσο μεγάλο οίκο. Γιατί είναι τόσο παράξενο; Η δημιουργικότητα δεν έχει φύλο. Όταν ξεκίνησα στο χώρο της μόδας, ούτε εγώ το θεωρούσα δυνατό, επειδή, ως γυναίκα, δεν είχα πίστη στον εαυτό μου.

Dior from magazine 5
Έργα: Shirley Gorelick, "Frida Kahlo", 1976. Martha Edelheit, "Womanhero", 1977.

Ρ.Μ.: Υπονόμευες τον ίδιο σου τον εαυτό.

MGC: Εντελώς. Ως γυναίκες, μαθαίνουμε ότι πρέπει να φροντίζουμε τους άλλους, ότι είναι λάθος να έχουμε εμπιστοσύνη στη δημιουργικότητά μας. Πρέπει να βγάλουμε αυτές τις ιδέες από το μυαλό μας ��� και δεν είναι εύκολο, έτσι;

Ρ.Μ.: Όχι, καθόλου. (γέλια)

MGC: Και θα ήθελα να σ’ ευχαριστήσω, Ρόμπιν. Εσένα και όσες γυναίκες με υποστήριξαν σε αυτό το πρότζεκτ. Αυτή η χρονιά ήταν πολύ έντονη, ειλικρινά δεν θα τα είχα καταφέρει μόνη μου.

Ρ.Μ.: Κανείς δεν θα τα κατάφερνε! Μιας και το συζητάμε, δουλεύεις ασταμάτητα. Όταν χαλαρώνεις, τι σου αρέσει να κάνεις, να τρως και να διαβάζεις;

MGC: Αχ, λατρεύω τα ζυμαρικά! Και τη σοκολάτα! Λατρεύω τον ήλιο και τον ύπνο! Ένα βιβλίο που με χαλαρώνει είναι το "Περηφάνια και προκατάληψη", πρέπει να το έχω διαβάσει δέκα φορές.

Ρ.Μ.: Πραγματικά είναι σκέτη απόλαυση. Εύχομαι να ξεκουραστείς λίγο. Από την άλλη, πολλοί το λένε σ’ εμένα αυτό και δεν το έχω κάνει ποτέ. Το θέμα είναι ότι ποτέ δεν υπάρχει αρκετός χρόνος όταν τα βάζουμε με την πατριαρχία.

MGC: Και για μένα ισχύει το ίδιο.

Ρ.Μ.: Και τώρα, ας βάλουμε τα καλά μας για την περίσταση!

MGC: Αυτό θα πει γυναικεία αλληλεγγύη.

Η Ρόμπιν Μόργκαν είναι συγγραφέας, ποιήτρια και ακτιβίστρια.
Φωτογραφίες: Jason Kibbler
Όλα τα ρούχα, τα κοσμήματα και τα αξεσουάρ Dior, Dior Boutique. Ευχαριστούμε τη Rowan University Art Gallery, Γκλάσμπορο, Νιου Τζέρσεϊ.