Λίγες εικόνες αποτυπώνουν την κληρονομιά του Yves Saint Laurent τόσο χαρακτηριστικά όσο η φωτογραφία που τράβηξε ο Helmut Newton το 1975 με ένα από τα περίφημα κοστούμια "Le Smoking" του θρυλικού σχεδιαστή. Ο όρος "εμβληματικό" χρησιμοποιείται συχνά υπερβολικά, όμως εδώ ταιριάζει απόλυτα. Στη διάσημη ασπρόμαυρη εικόνα, το μοντέλο Vibeke Knudsen ποζάρει στους παριζιάνικους δρόμους μετά τη δύση του ήλιου, φορώντας ένα ριγέ κοστούμι, με τα μαλλιά χτενισμένα προς τα πίσω και ένα τσιγάρο να κρέμεται αδιάφορα από το χέρι της. Η φωτογραφία συμπυκνώνει την ουσία του οίκου που δημιούργησε ο Saint Laurent: μια προκλητική αλλά ταυτόχρονα εκλεπτυσμένη εκδοχή της ανδρόγυνης κομψότητας. Και, όσο διάσημη κι αν είναι, δεν αποτελεί τη μοναδική εικόνα που κατάφερε να αποδώσει αυτό το πνεύμα.

Με αφετηρία αυτή τη σχέση ανάμεσα στη μόδα και τη φωτογραφία, το International Center of Photography της Νέας Υόρκης παρουσιάζει τη νέα έκθεση "Yves Saint Laurent and Photography", η οποία εξερευνά τον τρόπο με τον οποίο η φωτογραφική εικόνα έγινε αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας του γαλλικού οίκου. Ο Yves Saint Laurent, μία από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες στην ιστορία της μόδας, διατηρούσε στενές σχέσεις με μερικούς από τους σημαντικότερους φωτογράφους της εποχής του, οι οποίοι όχι μόνο τον ενέπνευσαν αλλά συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση της δημόσιας εικόνας του. Μέσα από φωτογραφίες και αρχειακά αντικείμενα, η έκθεση αναδεικνύει τον δημιουργικό διάλογο ανάμεσα στο ένδυμα, την προσωπικότητα και την εικόνα, μια σχέση που αποδείχθηκε πρωτοποριακή για την εποχή της.
Η έκθεση, που διοργανώνεται σε συνεργασία με το Musée Yves Saint Laurent Paris και το Fondation Pierre Bergé–Yves Saint Laurent, αναπτύσσεται σε δύο ενότητες. Η πρώτη ακολουθεί χρονολογικά φωτογραφίες από τις συλλογές του αλλά και πορτρέτα του ίδιου του σχεδιαστή — ενός από τους πρώτους σχεδιαστές που λειτούργησαν ως το πρόσωπο του brand τους. Η δεύτερη επιστρέφει στις ίδιες δεκαετίες μέσα από περισσότερα από 200 αντικείμενα των αρχείων του μουσείου: σελίδες περιοδικών, καρέ με φωτογραφικές λήψεις, σημειωματάρια από διαφημιστικές καμπάνιες, αποκόμματα Τύπου και προσωπικές φωτογραφίες. Ένα πραγματικό "cabinet of curiosities", όπως το χαρακτηρίζει ο δημιουργικός διευθυντής του ICP, David Campany.
Η διαδρομή της έκθεσης περνά μέσα από έργα των Richard Avedon, Cecil Beaton, Guy Bourdin, Robert Doisneau, Horst P. Horst, William Klein, Annie Leibovitz, Steven Meisel, Duane Michals, Helmut Newton, James Moore, Irving Penn, David Seidner και πολλών ακόμη φωτογράφων που σημάδεψαν τη μόδα. Σε μία από τις πρώτες συνεργασίες του με τον Saint Laurent, ο William Klein πειραματίζεται με το φως, δημιουργώντας ένα λαμπερό περίγραμμα γύρω από μια γυναίκα ντυμένη με κόκκινο ταγέρ και ασορτί καπέλο το 1962. Σε μια ασπρόμαυρη φωτογραφία του 1966, ο James Moore αποτυπώνει τα ψηλόλιγνα μοντέλα με shift φορέματα σε μοτίβο chevron, με τρόπο που αναδεικνύει τη γεωμετρική καθαρότητα των γραμμών της δεκαετίας του '60. Η Bettina Rheims καταγράφει επανειλημμένα με τον φακό της τα παρασκήνια των επιδείξεων του σχεδιαστή τη δεκαετία του 1980, ενώ τα πορτρέτα του ίδιου του Saint Laurent ξεκινούν από τη λιτή και επιβλητική φωτογραφία του Irving Penn το 1957 και φτάνουν σ' εκείνη του Patrick Demarchelier το 2004, όπου ο σχεδιαστής απαθανατίζεται με έντονη δραματικότητα με φόντο ένα βιομηχανικό σκηνικό.

"Είναι εξαιρετικά σπάνιο ένας σχεδιαστής να αφήνει χώρο σε τόσο διαφορετικές φωτογραφικές ματιές", σημειώνει ο Campany. "Ο Saint Laurent είχε βέβαια ορισμένους σταθερούς συνεργάτες, όπως τον Irving Penn, όμως το γεγονός ότι δούλεψε με τον Juergen Teller, τον Frank Horvat, τον Patrick Demarchelier και τόσους ακόμη καλλιτέχνες με εντελώς διαφορετική αισθητική αποκαλύπτει κάτι για τη γενναιοδωρία των ίδιων των σχεδίων του. Τα ρούχα του επέτρεπαν σε κάθε φωτογράφο να βρει τη δική του οπτική".
Γεννημένος στην Αλγερία το 1936, ο Yves Saint Laurent ξεκίνησε την καριέρα του στο Παρίσι ως βοηθός του Christian Dior. Μετά τον αιφνίδιο θάνατο του Dior το 1957, ανέλαβε την καλλιτεχνική διεύθυνση του οίκου σε ηλικία μόλις 21 ετών. Το 1960 ίδρυσε μαζί με τον Pierre Bergé τον δικό του οίκο, ο οποίος έγινε γνωστός για την επανερμηνεία κατεξοχήν ανδρικών ενδυμάτων —όπως το παντελόνι-κοστούμι και η καμπαρντίνα— μέσα από μια νέα, πιο θηλυκή οπτική. Δημιούργησε έτσι μια τόσο ισχυρή αισθητική ταυτότητα, ώστε το έργο του να γίνεται διαρκώς αντικείμενο νέων ερμηνειών, όπως αποδεικνύουν οι φωτογραφίες μερικών από τους σημαντικότερους φωτογράφους της ιστορίας της μόδας που συγκεντρώνονται σήμερα σε αυτή την έκθεση.

Από την Camille Freestone.
Πηγή: Harper's Bazaar US
