Μιλάω στο τηλέφωνο με τη φίλη μου τη Λίνα. Μου προτείνει να δούμε μια παράσταση στο Αίθριο της Στοάς Culture στο κέντρο της Αθήνας, προσθέτοντας: "Θα σε ενδιαφέρει, έχει να κάνει και με τη μόδα". Η παράσταση έχει τον τίτλο "Πηνελόπες & Πηνελοπιάδες 'Τhe Loom"" και αναζητώντας πληροφορίες για το έργο που θα δούμε, πέρα από το πασιφανές που με αφορά - τη συμμετοχή του αργαλειού (μ' ένα πολύ ιδιαίτερο, μάλιστα, τρόπο) διαπιστώνω και κάτι ακόμα: τη συμμετοχή του ergon ως Garment & Visual Collaborator.
Διαβάστε Επίσης
Η πρώτη μου σκέψη, λοιπόν, πάει στη Μαριέττα Καρπαθίου, τη σχεδιάστρια και ιδρύτρια του fashion culture brand egron, με την οποία γνωριζόμασε μέσα απ' αυτή τη δουλειά. Η egron είναι από τα ελληνικά brands που δεν περιορίζουν τον ρόλο τους στη δημιουργία σύγχρονων ενδυμάτων⋅ αντλεί από τη βαθιά παράδοση των υφαντικών τεχνών και τα μοτίβα που θυμίζουν Ελλάδα και τα προσαρμόζει στο σήμερα με μια μοντέρνα αισθητική, επενδύοντας πάντα σε βιώσιμες πρακτικές. Είναι ένα brand με ισχυρή ταυτότητα και χαρακτήρα.
Μάλιστα, η Μαριέττα και οι συνεργάτες της στην ergon δεν περιορίζονται μόνο στο κομμάτι που αφορά τη μόδα. Φροντίζουν να την μπολιάσουν με εμπειρία- και όσοι από εμάς έχουμε βρεθεί στις παρουσιάσεις των συλλογών της ξέρουμε καλά τι σημαίνει αυτό: installations, concepts, δημιουργικές εικόνες, μουσική, γεύσεις. "Στόχος μας είναι το πάντρεμα των τεχνών", θα μου πει, μεταξύ άλλων, η Μαριέττα γι' αυτή τη νέα συνεργασία του brand με το Θέατρο Τέχνης και τη Μαριάννα Κάλμπαρη για την παράσταση Πηνελόπες & Πηνελοπιάδες 'Τhe Loom". Να, τι άλλο συζητήσαμε:
-Πώς προέκυψε η συνεργασία με τη Μαριάννα Κάλμπαρη για την παράσταση "Πηνελόπες και Πηνελοπιάδες – The Loom"; Ποιες ιδέες ανταλλάξατε γύρω από την αισθητική ταυτότητα της παραγωγής;
Η συνεργασία ξεκίνησε μέσα από τη ΣΤΟΑ, το νέο πολιτιστικό εγχείρημα στο Αρσάκειο Μέγαρο, όπου συμμετέχει και η ergon με το νέο της κατάστημα. Εκεί στεγάζεται και το ιστορικό Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν, μέσα από το οποίο γνώρισα τη Μαριάννα Κάλμπαρη. Μετά από μια παρουσίαση της φιλοσοφίας και του έργου της ergon, μου μίλησε για την παράσταση και πολύ γρήγορα ένιωσα ότι ήταν μια συνεργασία που έπρεπε να γίνει.
Το θέατρο δεν μου ήταν ποτέ ένας ξένος χώρος. Μέσα από τα installations που δημιουργεί η ergon και τους κόσμους που προσπαθούμε να χτίσουμε με τα ρούχα μας, ένιωθα πάντα ότι βρισκόμαστε πολύ κοντά στον κόσμο του θεάτρου. Ίσως γιατί και στις δύο περιπτώσεις στόχος είναι να δημιουργούμε μια ολοκληρωμένη εμπειρία που αγγίζει τον άνθρωπο. Γι’ αυτό και η συνεργασία με το Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν μου φάνηκε από την πρώτη στιγμή απολύτως φυσική.
Από την αρχή συμφωνήσαμε ότι το ένδυμα δεν θα λειτουργούσε ως αισθητικό συμπλήρωμα της παράστασης. Θέλαμε να αποκτήσει τον δικό του ρόλο μέσα στο έργο, να συνομιλεί με το σώμα, την κίνηση και τον ήχο του αργαλειού. Δεν μας ενδιέφερε απλώς να ντύσουμε μια ιστορία, αλλά να αφήσουμε το ίδιο το ένδυμα να γίνει μέρος της.
-Στο δελτίο Τύπου αναφέρεις ότι "η ergon ανέπτυξε μια δημιουργική προσέγγιση με το ένδυμα να λειτουργεί ως ενεργό στοιχείο της σκηνικής αφήγησης". Υπήρξαν τεχνικές προσαρμογές ή αλλαγές που χρειάστηκε να κάνεις στα ρούχα; Πόσο διαφορετικός είναι ο σχεδιασμός ενός ενδύματος για τη σκηνή σε σχέση με το ένδυμα της καθημερινής ζωής;
Παραδόξως, δεν χρειάστηκε να σχεδιάσουμε κάτι καινούργιο ούτε να κάνουμε τεχνικές αλλαγές. Μαζί με τη Μαριάννα επιλέξαμε κομμάτια από τις συλλογές της ergon που εξυπηρετούσαν οργανικά το έργο. Δεν ψάξαμε θεατρικά κοστούμια. Ψάξαμε ενδύματα που είχαν ήδη μέσα τους μια ιστορία.
Συνήθως ο σχεδιασμός για τη σκηνή ακολουθεί τις ανάγκες ενός έργου. Εδώ συνέβη το αντίθετο. Δεν σχεδιάσαμε τα ρούχα για την παράσταση. Ανακαλύψαμε ότι η παράσταση υπήρχε ήδη μέσα στα ρούχα. Μάλλον επειδή για εμάς το ένδυμα δεν είναι ποτέ απλώς κάτι που φοράμε. Κουβαλά πάντα μνήμες, συμβολισμούς και εμπειρίες.
-Μετά από αυτή την εμπειρία, πότε πιστεύεις ότι ένα ένδυμα παύει να είναι απλώς κοστούμι και γίνεται το ίδιο φορέας μιας ιστορίας;
Για μένα, ένα ένδυμα έχει πάντα κάτι να διηγηθεί, είτε βρίσκεται πάνω σε μια θεατρική σκηνή είτε στον δρόμο. Ο τρόπος που κινείται, που φθείρεται, που φοριέται, ακόμα και οι ζάρες του, μιλούν για τον άνθρωπο που το φορά και για τη στιγμή που ζει.
Το θέατρο είναι, κατά κάποιον τρόπο, η μεγέθυνση της καθημερινής ζωής. Κάνει πιο ορατά όλα όσα υπάρχουν ήδη: το σώμα, την κίνηση, τις χειρονομίες, τις σχέσεις. Το ίδιο συμβαίνει και με το ένδυμα. Δεν αποκτά μια ιστορία επειδή ανεβαίνει στη σκηνή. Την κουβαλά ήδη από τη στιγμή που συνδέεται με έναν άνθρωπο.
-Ο αργαλειός, η ύφανση, η Πηνελόπη ως εμβληματική υφάντρα της ελληνικής μυθολογίας. Ποια είναι η σχέση μας σήμερα με τις παραδοσιακές τεχνικές στο ελληνικό design; Και πόσο καθοριστική είναι αυτή η σχέση για τη δημιουργική ταυτότητα της ergon;
Πιστεύω ότι η παράδοση δεν είναι κάτι που πρέπει να μένει ανέπαφο, σαν ένα αντικείμενο σε μουσείο. Είναι μια ζωντανή γλώσσα που εξελίσσεται μαζί μας. Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε και στην ergon. Δεν αναπαράγουμε τις ελληνικές υφαντικές τεχνικές από νοσταλγία. Τις χρησιμοποιούμε ως ένα δημιουργικό εργαλείο που μπορεί να συνομιλήσει με το σήμερα και να αποκτήσει νέα ζωή.
Γι’ αυτό και η δική μου ανάγνωση της Πηνελόπης είναι λίγο διαφορετική. Δεν τη βλέπω ως σύμβολο υπομονής ή αναμονής. Τη βλέπω ως μια γυναίκα που κατάφερε να κρατήσει όρθιο ένα βασίλειο όχι με έναν στρατό, αλλά με έναν αργαλειό. Δεν ύφαινε απλώς, κέρδιζε χρόνο. Θαρρώ πως γι’ αυτό με άγγιξε τόσο η τελευταία φράση της παράστασης: "ο αργαλειός υφαίνει χρόνο".
-Η ergon συνεργάζεται συχνά με καλλιτέχνες και πολιτιστικούς οργανισμούς. Πόσο σημαντικές είναι αυτές οι συνέργειες για εσένα και το brand; Πιστεύεις ότι μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το ένδυμα, πέρα από τη χρηστική του διάσταση;
Για εμάς, αυτές οι συνεργασίες δεν είναι κάτι παράλληλο με τη δουλειά μας. Είναι κομμάτι της ίδιας της ταυτότητας της ergon. Στόχος μας είναι το πάντρεμα των τεχνών. Διαφορετικοί δημιουργοί συναντιούνται, δημιουργούν κάτι μαζί και μετά ο καθένας συνεχίζει τη δική του πορεία, έχοντας όμως επηρεαστεί από αυτή τη συνάντηση.
Πιστεύω πολύ σε αυτή τη διαδικασία, γιατί μέσα από τη συνάντηση διαφορετικών μορφών έκφρασης γεννιέται μια νέα δημιουργική γλώσσα, που δεν ανήκει αποκλειστικά σε κανέναν.
Για μένα, το ένδυμα είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα ρούχο. Άλλοτε γίνεται καμβάς για έναν καλλιτέχνη, άλλοτε μέρος μιας παράστασης ή ενός χώρου. Είναι ένας φορέας που μπορεί να μεταφέρει ιδέες, μνήμες και πολιτισμό. Και όταν συναντά άλλες μορφές τέχνης, παύει να είναι απλώς κάτι που φοράμε. Γίνεται ένας τρόπος να δημιουργούμε εμπειρίες και να φέρνουμε τους ανθρώπους πιο κοντά στον πολιτισμό.
*Η τελευταία παράσταση του Πηνελόπες & Πηνελοπιάδες 'Τhe Loom' θα πραγματοποιηθεί στις 27 Ιουλίου στο αίθριο της ΣΤΟΑ Culture.
Διαβάστε Επίσης
