Μια ευρέως διαδεδομένη γλυκαντική ουσία, που βρίσκεται σε προϊόντα καθημερινής χρήσης όπως τσίχλες, οδοντόκρεμες, μαρμελάδες, γιαούρτια και παγωτά, τίθεται στο στόχαστρο της επιστημονικής κοινότητας. Νέα δεδομένα συνδέουν την υψηλή συγκέντρωσή της στο αίμα με αυξημένο κίνδυνο για εγκεφαλικά επεισόδια, καρδιακές προσβολές και πρόωρο θάνατο, εγείροντας προβληματισμούς για τις επιλογές που θεωρούνται "υγιεινές" εναλλακτικές της ζάχαρης.
Η ξυλιτόλη είναι μια αλκοόλη ζάχαρης που υπάρχει σε πολύ μικρές ποσότητες σε ορισμένες φυσικές τροφές. Ωστόσο, στη βιομηχανία τροφίμων προστίθεται συχνά σε συγκεντρώσεις έως και 1.000 φορές υψηλότερες, με σκοπό τη γλυκαντική της απόδοση. Παρά τη ραγδαία αύξηση της χρήσης της, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της στην υγεία δεν είχαν μελετηθεί εκτενώς μέχρι σήμερα.
Τα ευρήματα της μεγαλύτερης μελέτης στο είδος της
Στη μεγαλύτερη σχετική έρευνα που παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC) στο Μόναχο, οι ερευνητές εξέτασαν 17.710 άτομα. Συγκρίνοντας το 25% των συμμετεχόντων με τα υψηλότερα επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα έναντι του 25% με τα χαμηλότερα, διαπιστώθηκε ότι η πρώτη ομάδα είχε 57% περισσότερες πιθανότητες να υποστεί καρδιακό ή εγκεφαλικό επεισόδιο μέσα σε διάστημα έξι ετών. Ακόμη και μετά από 30 χρόνια, η πιθανότητα παρέμενε αυξημένη κατά 18%.
Όπως διαφάνηκε, η σχέση αυτή είναι δοσοεξαρτώμενη: όσο υψηλότερα είναι τα επίπεδα της ξυλιτόλης, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος. Παράλληλα, ο κίνδυνος εμφανίστηκε ανεξάρτητος από παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, ο δείκτης μάζας σώματος, η υπέρταση, ο διαβήτης ή τα επίπεδα λιπιδίων, που συχνά οδηγούν τους καταναλωτές στην επιλογή προϊόντων με χαμηλές θερμίδες.
Ο μηχανισμός δράσης και οι επισημάνσεις των ειδικών
Ο επικεφαλής της μελέτης, Dr. Marco Witkowski από το πανεπιστημιακό νοσοκομείο Charité του Βερολίνου, σημείωσε ότι προηγούμενες εργασίες είχαν ήδη δείξει πως η ξυλιτόλη μπορεί να ενισχύσει την ικανότητα των αιμοπεταλίων να σχηματίζουν θρόμβους. "Τα τεχνητά γλυκαντικά καταναλώνονται από ανθρώπους που θεωρούν ότι κάνουν μια πιο υγιεινή επιλογή από τη ζάχαρη. Τα ευρήματά μας υπογραμμίζουν πόσο λίγα γνωρίζουμε για την καρδιαγγειακή τους ασφάλεια", τόνισε.
Από την πλευρά τους, ειδικοί του Βρετανικού Ιδρύματος Καρδιάς (British Heart Foundation) υπενθυμίζουν ότι, αν και πρόκειται για μελέτη παρατήρησης που αναδεικνύει συσχετίσεις και όχι απαραίτητα άμεση αιτιώδη συνάφεια, η έρευνα αποτελεί μια ισχυρή υπενθύμιση. Η λύση δεν είναι η επιστροφή στην αλόγιστη κατανάλωση ζάχαρης, αλλά η μείωση των επεξεργασμένων τροφίμων και η υιοθέτηση μιας ισορροπημένης διατροφής που προστατεύει την καρδιά.

