Όλες το έχουμε ζήσει: μια μέρα γεμάτη εξαντλητική δουλειά, μια νύχτα αϋπνίας και μια εβδομάδα που μοιάζει σαν ο Ερμής να είναι μόνιμα ανάδρομος. Και ακριβώς τη στιγμή που νιώθετε ότι φτάνετε στα όριά σας, ένα σπυράκι εμφανίζεται, σαν κουρδισμένο. Το στρες είναι αναπόφευκτο, και παρόλο που μπορεί να εκδηλωθεί με πολλούς τρόπους, η επιδερμίδα μας είναι, δυστυχώς, ένα από τα πρώτα σημεία που δείχνουν τα σημάδια του.
"Καθώς εργάζομαι στη Νέα Υόρκη, αστειεύομαι λέγοντας ότι η βασική κατάσταση ενός πελάτη είναι να είναι στρεσαρισμένος", λέει η Elizabeth Grace Hand, celebrity αισθητικός και ιδρύτρια του Ställe Studios. "Σπάνια βλέπω κάποιον του οποίου η επιδερμίδα να μην επηρεάζεται με κάποιον τρόπο από το νευρικό του σύστημα".
Από το αυξημένο πρήξιμο μέχρι το ξηρό, αφυδατωμένο δέρμα, ακόμα και τα σπυράκια σε ασυνήθιστες περιοχές (σκεφτείτε τη γραμμή του σαγονιού ή το πιγούνι σας), το στρες μπορεί να αποτυπωθεί στο πρόσωπο και στο δέρμα με διάφορους τρόπους. Αν και είναι δύσκολο να μειώσουμε το ίδιο το στρες, υπάρχουν αρκετοί τρόποι να διαχειριστούμε τις επιπτώσεις του στην επιδερμίδα. Ακολουθεί ο οδηγός άμεσης ανάγκης (SOS) για τις εξάρσεις του δέρματος που προκαλούνται από το άγχος.
Τι συμβαίνει στο δέρμα μας όταν αγχωνόμαστε;
Το στρες συνδέεται άμεσα με την αύξηση της κορτιζόλης, μιας ορμόνης που πιθανότατα έχετε ακούσει, καθώς κυριαρχεί απόλυτα στο σύγχρονο πνεύμα του wellness. Η κορτιζόλη είναι κάτι παραπάνω από ένα buzzword—είναι γνωστή ως η ορμόνη του στρες. "Όταν είμαστε αγχωμένοι, η κορτιζόλη αυξάνει την παραγωγή ελαίου (σμήγματος), γεγονός που μπορεί να συμβάλει σε φραγμένους πόρους και σπυράκια", εξηγεί η Hand. "Παράλληλα, το στρες εξασθενεί τον επιδερμικό φραγμό, κάνοντας το δέρμα πιο επιρρεπές σε αφυδάτωση, κοκκινίλες, ερεθισμούς και φλεγμονές". Είναι αυτό που οι TikTokers αποκαλούν συχνά "πρόσωπο της κορτιζόλης" (cortisol face).
Η Sofie Pavitt, αισθητικός με έδρα τη Νέα Υόρκη που ειδικεύεται στα σπυράκια και ιδρύτρια του Sofie Pavitt Face, αναφέρει ότι τη στιγμή που τα επίπεδα κορτιζόλης αυξάνονται, το δέρμα αντιδρά αμέσως. "Μόλις σημειωθεί έξαρση, οι σμηγματογόνοι αδένες παράγουν περισσότερο λάδι, το οποίο φράζει τους πόρους και οδηγεί σε σπυράκια, ειδικά κατά μήκος του σαγονιού και του πιγουνιού", εξηγεί.
Πώς επηρεάζει το στρες το δέρμα και το πρόσωπό μας;
Εκτός από ένα ενοχλητικό σπυράκι, το στρες μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το σχήμα του προσώπου μας, τον τόνο του δέρματος και την υφή του (για να αναφέρουμε μόνο μερικές επιπτώσεις). Με την εμφάνιση του στρες, ο επιδερμικός φραγμός γίνεται πιο ευάλωτος σε μια σειρά προβλημάτων, από την ξηρότητα έως την αυξημένη ευαισθησία. "Με έναν εξασθενημένο επιδερμικό φραγμό, χάνετε υγρασία πιο γρήγορα και το δέρμα γίνεται πιο αντιδραστικό και ερεθίζεται πιο εύκολα", εξηγεί η Hand. Αυτό σημαίνει επίσης ότι δερματικές παθήσεις όπως η ψωρίαση, το έκζεμα ή η ροδόχρους ακμή ενδέχεται να παρουσιάσουν έξαρση.
Μία από τις μεγαλύτερες επιπτώσεις του στρες, όπως επισημαίνει η Hand, είναι η αδυναμία του δέρματος να ανακάμψει κατά τη διάρκεια αυτών των περιόδων. "Το δέρμα απλώς δεν αναζωογονείται τόσο αποτελεσματικά όταν υπάρχει στρες", λέει. "Γίνεται λιγότερο ανθεκτικό, η λάμψη σβήνει πιο γρήγορα, η υφή γίνεται πιο τραχιά, η φλεγμονή διαρκεί περισσότερο και το δέρμα δεν επανέρχεται με τον τρόπο που θα επανερχόταν αν κάποιος ήταν ξεκούραστος και το νευρικό του σύστημα είχε υποστήριξη".
Πέρα από τα τοπικά συμπτώματα, μπορεί να αλλάξει ακόμη και το σχήμα του προσώπου σας (όχι μόνιμα, οπότε δεν χρειάζεται πανικός). Ενδέχεται να παρατηρήσετε αυξημένο πρήξιμο τις ημέρες με έντονο στρες, ειδικά γύρω από τα μάτια και τη γραμμή του σαγονιού. "Το σφίξιμο του σαγονιού και το τρίξιμο των δοντιών λόγω της έντασης μπορούν να μεγαλώσουν τον μασητήρα μυ, δημιουργώντας ένα πιο τετράγωνο σαγόνι, ενώ το μάζεμα των φρυδιών από τη συνεχή πίεση μπορεί να αφήσει μόνιμες, στατικές ρυτίδες έκφρασης", λέει η Pavitt. Αν και το στρες δεν θα αλλάξει τη δομή του προσώπου ή των οστών σας, η Hand σημειώνει ότι, με την πάροδο του χρόνου, η αυξημένη σύσπαση και η μυϊκή ένταση μπορούν να συμπιέσουν το πρόσωπο και να προσθέσουν μια όψη "βάρους" που συχνά είναι δύσκολο να αναστραφεί.
Ποιοι είναι οι τρόποι για να προστατεύσετε το δέρμα από το στρες;
Αν και η μείωση του στρες μπορεί να είναι δύσκολη, υπάρχουν τρόποι να διαχειριστείτε τα δερματικά προβλήματα που προκαλεί. Όταν πρόκειται για σπυράκια, η Pavitt και η Hand τονίζουν και οι δύο: μην πανικοβάλλεστε και αποφύγετε να υπερφορτώνετε το δέρμα με ένα σωρό επιθετικά προϊόντα. "Λέω πάντα στους πελάτες μου να μην πειράζουν τα σπυράκια—αυτό σταματά την επούλωση του δέρματος και αυξάνει τον κίνδυνο δημιουργίας σημαδιών", λέει η Pavitt. Η ίδια συνιστά να μένετε πιστές σε μια απλή ρουτίνα: ένα απαλό καθαριστικό, μια τοπική θεραπεία (spot treatment) με μανδελικό οξύ ή υπεροξείδιο του βενζολίου απευθείας πάνω στο σπυράκι, και τη χρήση εργαλείων ψύξης ή απλού πάγου για τη μείωση του πρηξίματος και της κοκκινίλας.
Τα συστατικά είναι ακόμη πιο σημαντικά τις ημέρες που το δέρμα σας νιώθει την οργή του στρες. Η Hand συνιστά να αναζητάτε καταπραϋντικά συστατικά, όπως το μέλι μανούκα (manuka honey) και το κολλοειδές πλιγούρι βρώμης (colloidal oatmeal), ή αναγεννητικά συστατικά που εξισορροπούν τον επιδερμικό φραγμό και το μικροβίωμα.
Για να μειώσετε το πρήξιμο και να βοηθήσετε στην αποσυμφόρηση των περιττών υγρών, αναζητήστε εργαλεία σμίλευσης (sculpting tools)—από συσκευές με μικρορεύματα (microcurrent) μέχρι βούρτσες λεμφικού μασάζ ή τα ίδια τα χέρια σας για ένα χειροκίνητο μασάζ στο πρόσωπο.
Το πιο σημαντικό είναι να εντάξετε στην καθημερινότητά σας τελετουργικά που θα ηρεμήσουν το νευρικό σας σύστημα. "Πιστεύω ακράδαντα ότι η μείωση του στρες στο δέρμα ξεκινά από τη μείωση του στρες στο σώμα", λέει η Hand. Είτε πρόκειται για ένα χαλαρωτικό τσάι πριν από τον ύπνο είτε για λίγα λεπτά που θα αφιερώσετε για να επαναφέρετε το πνευμονογαστρικό σας νεύρο (vagus nerve), η επιδερμίδα σας θα σας ευγνωμονεί για αυτά τα επιπλέον λεπτά που αφιερώσατε για να μειώσετε το συνολικό στρες.
Από την Katie Intner
ΠΗΓΗ: Harper's Bazaar US