Πολύ πριν ο όρος "αυτοβελτιστοποίηση" γίνει μια πανταχού παρούσα πολιτιστική εμμονή, η ευεξία υποσχόταν κάτι πολύ πιο απλό: μια αίσθηση ισορροπίας. Πλέον έχουμε θολώσει το νόημά της, συγχέοντας το να αισθάνεσαι καλά με το να κάνεις τα πράγματα καλύτερα.
"Κάπου στην πορεία, η ευεξία έγινε ένας ακόμη στίβος στον οποίο μπορούμε να μετράμε την επάρκειά μας", μοιράζεται η Sarah Ann Macklin, διατροφιλόγος, παρουσιάστρια podcast και συγγραφέας του βιβλίου Healthy Shouldn't Be This Hard. "Έχουμε ρολόγια που βαθμολογούν τον ύπνο μας, εφαρμογές που κρίνουν την αποκατάστασή μας, μετρητές γλυκόζης που καταγράφουν το μεσημεριανό μας γεύμα με γραφήματα, και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να μας λένε πώς πρέπει να είναι η πρωινή μας ρουτίνα πριν καν σηκωθούμε από το κρεβάτι".
Όποιος είναι επιρρεπής στο πρωινό scrolling το γνωρίζει αυτό πάρα πολύ καλά. Κάθε πρωινή ρουτίνα "ευεξίας και συσσώρευσης" (wellness stacking) στις 5 το πρωί που ξεφυτρώνει στο feed σας μπορεί να πυροδοτήσει μια άμεση αίσθηση ανεπάρκειας ή, πράγματι, ανταγωνισμού. Ωστόσο, όλο και περισσότερες έρευνες δείχνουν μια διαφορετική αλήθεια· μια αλήθεια όπου η αυτοσυμπόνια είναι στην πραγματικότητα η ταχύτερη διαδρομή για να βοηθήσει στη μείωση της κορτιζόλης, στη ρύθμιση του νευρικού συστήματος και στη βελτίωση της κυτταρικής υγείας. "Μπορείτε να ακολουθείτε μια θρεπτική διατροφή, να ασκείστε, να βελτιστοποιείτε τον ύπνο σας και να παίρνετε κάθε συμπλήρωμα στην αγορά, αλλά αν ολόκληρο το εγχείρημα τροφοδοτείται από την πεποίθηση ότι το σώμα σας είναι ένα πρόβλημα προς επίλυση, η υγεία μπορεί να γίνει μια άλλη μορφή αυτοτιμωρίας", σημειώνει.
Ακολουθούν πέντε απλοί τρόποι για να επαναπροσδιορίσετε τη ρουτίνα ευεξίας σας και να βγείτε από τον ανταγονισμό της αέναης βελτιστοποίησης.
1/ Μετατρέψτε την αυτοκριτική σε αυτοσυμπόνια
Πριν προσθέσετε μια ακόμη τάση συμπληρωμάτων ή ένα hack ευεξίας στο ημερολόγιό σας, σταματήστε για να εξετάσετε το υποκείμενο κίνητρο. Η ακριβώς ίδια συνήθεια υγείας μπορεί να παράγει εντελώς διαφορετικά συναισθηματικά και φυσιολογικά αποτελέσματα ανάλογα με το αν καθοδηγείται από αυτοκριτική ή αυτοσυμπόνια.
"Η αυτοσυμπόνια συχνά παρεξηγείται ως αδυναμία ή ως το να αφήνεις τον εαυτό σου να τη γλιτώσει. Το βλέπω σχεδόν ως το αντίθετο", σημειώνει η Macklin. "Είναι η ικανότητα να συναντάς τον εαυτό σου χωρίς να μετατρέπεις αμέσως τη δυσκολία σε προσωπική αποτυχία. Και αυτό έχει σημασία επειδή η βιώσιμη αλλαγή συμπεριφοράς απαιτεί ειλικρίνεια. Αν κάθε φορά που εξετάζεις τις συνήθειες σου συναντάς τον εαυτό σου με κριτική, ντροπή ή απέχθεια, στο τέλος σταματάς να κοιτάς".
Είναι κάτι που χρειάζεται καλλιέργεια και εξάσκηση. "Σκέφτομαι τη συμπόνια σχεδόν σαν έναν μυ: αν η προεπιλογή σου για χρόνια ήταν η αυτοκριτική, η τελειομανία ή το να πιέζεις τον εαυτό σου, μια πιο ευγενική εσωτερική αντίδραση δεν θα φανεί απαραίτητα φυσική στην αρχή", προσθέτει η Macklin. "Όσο περισσότερο εξασκούμαστε στο να ανταποκρινόμαστε στους εαυτούς μας με περιέργεια παρά με επίθεση, τόσο πιο προσιτή γίνεται αυτή η απάντηση. Αποτελεσματικά ενισχύουμε ένα διαφορετικό μοτίβο: ένα μοτίβο που μας επιτρέπει να παρατηρούμε τον πόνο, τη δυσκολία ή την αποτυχία χωρίς να τα μετατρέπουμε αμέσως σε απόδειξη ότι κάτι πάει στραβά με εμάς".
Διαβάστε Επίσης
2/ Ακούστε τα εσωτερικά σήματα του σώματός σας
Στην εποχή της ελαχιστοποίησης/βελτιστοποίησης, το να ακούς το σώμα σου επισκιάζεται γρήγορα από την ανάγκη να κινείσαι καλύτερα, γρηγορότερα και να πετυχαίνεις περισσότερα. Αντίθετα, σημειώνει η Macklin, αυτό είναι η αντίθεση αυτού που πραγματικά χρειάζεται το σώμα σας. "Έχουμε γίνει πολύ καλοί στο να κοιτάμε προς τα έξω για δεδομένα και πολύ κακοί στο να κάνουμε εσωτερικές ερωτήσεις: Είμαι κουρασμένος; Πεινάω; Είμαι μόνος; Είμαι καταβεβλημένος; Χρειάζομαι πραγματικά ένα άλλο πρωτόκολλο ή χρειάζομαι μια νύχτα ξεκούρασης;" Το να ρωτάτε απλώς το σώμα σας τι πραγματικά χρειάζεται εκείνη τη στιγμή – αντί για αυτό που νομίζετε ότι πρέπει να κάνετε – μπορεί να σας επιτρέψει να λάβετε πιο ενημερωμένες αποφάσεις. "Το σώμα σου δεν είναι μια ενόχληση που σε εμποδίζει να συμβαδίσεις με τους άλλους. Μερικές φορές η εξάντληση είναι πληροφορία", προσθέτει.
3/ Απαλλαγείτε από το αυστηρό πρόγραμμα
"Τα άκαμπτα προγράμματα είναι ελκυστικά επειδή η βεβαιότητα είναι ελκυστική. Μας δίνουν κανόνες, και οι κανόνες αφαιρούν προσωρινά το βάρος του να πρέπει να ακούσουμε τον εαυτό μας. Αλλά τελικά η ζωή παρεμβαίνει", λέει η Macklin.
Αντίθετα, αντικαταστήστε τους άκαμπτους κανόνες με αποκρισιακούς ρυθμούς. Πριν προσθέσετε αμέτρητες τελείες στο πρόγραμμά σας, ελέγξτε τη βασική σας ενέργεια και προσαρμόστε την ένταση ανάλογα — δοκιμάστε να ανταλλάξετε μια προπόνηση υψηλής έντασης με σωματική κίνηση ή επανορθωτική αναπνοή τις ημέρες που το νευρικό σας σύστημα είναι ήδη υπερφορτωμένο.
Διαβάστε Επίσης
4/ Κάντε μια παύση 10 δευτερολέπτων
Η Macklin προτείνει να κάνετε μια παύση 10 δευτερολέπτων πριν υιοθετήσετε οποιαδήποτε νέα συνήθεια, καθώς αυτό βοηθά να σταματήσει η αυτόματη αντίδραση που σας ενθαρρύνει να "βελτιστοποιήσετε περαιτέρω". Κατά τη διάρκεια αυτής της στιγμής, αμφισβητήστε απαλά ποιο πρόβλημα προσπαθείτε πραγματικά να λύσετε και αν υποστηρίζεται από ισχυρά στοιχεία. Εξετάστε εάν είναι πραγματικά ρεαλιστικό στην καθημερινότητά σας και, τέλος, αναρωτηθείτε τι θα συνέβαινε αν απλώς επιλέγατε να μην κάνετε απολύτως τίποτα.
Εάν οι σκέψεις εξακολουθούν να φαίνονται υπερβολικές, η Macklin προτείνει τη χρήση ενός σημειωματάριου για τη δημιουργία ψυχολογικής απόστασης: "Η γραφή σου δίνει αρκετή απόσταση για να δεις τη σκέψη παρά να την κατοικήσεις απλώς... Μερικές φορές τρεις ειλικρινείς προτάσεις είναι πιο χρήσιμες από τρεις σελίδες".
5/ Να ξέρετε ότι κάνετε αρκετά
Η κουλτούρα της ελαχιστοποίησης/βελτιστοποίησης ευδοκιμεί επειδή δεν έχει φυσική γραμμή τερματισμού· μπορείτε πάντα να παρακολουθείτε άλλη μια ώρα βαθέος ύπνου ή να βελτιώσετε τους στόχους σας στο Strava. Αλλά όπως επισημαίνει η Macklin, η αληθινή ευεξία απαιτεί τη θέσπιση μιας βάσης του "αρκετού". Αντί να προσπαθείτε για την τελειότητα, εστιάστε στις θεμελιώδεις συνήθειες που αποδίδουν την υψηλότερη απόδοση στο πώς αισθάνεστε.
"Για τους περισσότερους από εμάς, είναι εκπληκτικά ανεπιτήδευτες: η κατανάλωση τακτικών θρεπτικών γευμάτων, ο επαρκής ύπνος, η κίνηση του σώματός μας, η συνάντηση με ανθρώπους που αγαπάμε, ο χρόνος στη φύση, η μείωση του χρόνιου στρες και η ύπαρξη λίγου χώρου μέσα στην ημέρα όπου δεν καταναλώνουμε πληροφορίες", μοιράζεται η Macklin. "Αν ο ορισμός της υγείας σας είναι η διαρκής βελτίωση, ποτέ δεν μπορείτε πραγματικά να φτάσετε. Μερικές φορές η πιο υγιής απόφαση δεν είναι να προσθέσετε άλλο ένα πράγμα. Είναι να αποφασίσετε ότι αυτό που κάνετε ήδη είναι αρκετό", καταλήγει.
Από την Amelia Bell
ΠΗΓΗ: Harper's Bazaar UK
